Chưa từng có ai hỏi Thiếu Vi vì sao trên cặp của cô lại treo một con Stitch. Mọi người chỉ âm thầm đoán rằng, có lẽ ai đó đã tặng, hoặc cô trúng thưởng từ một chương trình bốc thăm may mắn nào đó. Món đồ trang trí ấy chưa từng được thay đổi, cứ lặng lẽ ở đó theo cô suốt bao ngày. Liệu cô đã từng xem bộ phim hoạt hình về Stitch chưa? Không thể nào. Nghèo đến mức phải nhận suất làm thêm trong trường, đến cả việc xem phim cũng trở thành một vấn đề liên quan đến đạo đức.
(Ý nói nhận suất vừa học vừa làm trong trường vốn là suất dành cho học sinh hoàn cảnh khó khăn. Nên việc đi xem phim cũng trở thành thứ xa xỉ, không hợp hoàn cảnh)Thiếu Vi lặng lẽ ngắm nhìn con Stitch đó rất lâu, rồi đưa tay cầm lấy món đồ đã bạc màu treo trên cặp mình. Một con mới tinh, một con cũ kỹ, nhưng cả hai đều cùng nhe răng trợn mắt như nhau.
Cô hơi cong môi, gọi tên anh: “Trần Ninh Tiêu.”
“Cái này xem như là anh tặng quà cho tôi sao?”
“Không hẳn.”
“Vậy à.”
“Đừng để tâm quá.”
“Ừm.”
Anh vẫn tiễn cô về tận dưới lầu. Dẫu sao cũng đã hơn một giờ sáng. Trên đoạn đường ngắn ngủi, Thiếu Vi cúi đầu, khẽ cười trong im lặng:
“Tôi thấy anh có vẻ rất sợ tôi hiểu lầm là anh có ý gì đó. Hôm trước anh cũng từng nói một câu tương tự.”
“Không nhằm vào cô.”
Thiếu Vi lấy lại vẻ điềm tĩnh, nhẹ giọng nói: “Anh có phải cảm thấy... chúng tôi nghèo, nhất là con gái lớn lên trong cảnh nghèo khổ, tầm nhìn hạn hẹp, giống như người đang sắp chết đuối, chỉ cần chạm đến một chút thiện ý thôi là sẽ liều mạng bám lấy, chẳng khác nào ma da quấn người không buông?”
Người ta sợ bị quấn lấy, sợ những điều mình làm ra một cách nhẹ tênh sẽ bị đối phương xem như ân huệ, rồi dây dưa mãi không dứt. Vì vậy luôn nói “Đừng để trong lòng.” Nhưng nếu thực sự lạnh nhạt, dửng dưng, thì lại bị trách là vô tình.
Làm một người nghèo mà “biết chừng mực” thật sự rất khó. Bởi vì “chừng mực” luôn do người có tiền định đoạt.
“Tôi sẽ không như vậy.” Thiếu Vi ngẩng đầu lên, dưới ánh đèn đường, sắc mặt cô trắng trẻo như ánh trăng lam phủ trên mặt tuyết: “Tôi chỉ muốn thật lòng cảm ơn anh.”
Trần Ninh Tiêu đút tay vào túi quần, nghiêng đầu nhìn cô.
“Vị tiểu thư Giản Ái này.” Anh mở miệng, giọng chậm rãi: “Trước hết nên ngủ đủ giấc đi rồi hãy nghĩ đến chuyện tự phê bình hay phê phán người khác.”
Giản Ái là tên một nhân vật nữ chính trong bộ phim truyền hình "Sao Trời Biển Rộng" do nữ diễn viên Lưu Đào thủ vai. Trong phim, Giản Ái là một cô gái mồ côi, phải sống nương nhờ nhà cô ruột và trải qua nhiều khó khăn, thử thách trong cuộc sống. Cô rời quê nghèo đến Quảng Châu để lập nghiệp, làm đủ nghề và cuối cùng trở thành một nữ doanh nhân thành đạt.
Thiếu Vi: “..."
Chỉ một câu nhẹ nhàng, cô đã bị anh bẻ lái làm cho bật cười: “Thôi được, tôi lên lầu đây. Tạm biệt.”
Trần Ninh Tiêu gọi với theo: “Còn chuyện công việc, cô nghĩ sao rồi?”
Thật ra trong lòng Thiếu Vi vẫn có chút do dự, nhưng nếu anh đã hỏi, cô cũng không giấu: "Tôi nghĩ... nếu bất tiện thì thôi.”
“Rất tiện.”
Câu trả lời dứt khoát khiến cô bất ngờ.
“Nhưng như vậy sẽ chiếm mất cơ hội của người khác.”
(Nguyên văn là tu hú chiếm tổ) Cô không muốn anh khó xử: “Đáng ra đó là suất của người khác...”
Ánh mắt Trần Ninh Tiêu dừng lại trên mặt cô thêm vài giây, rồi thản nhiên nói: “Từ trước đến giờ công việc này chưa từng có chuyện chiếm chỗ ai cả.”
...
Kỳ thi cuối kỳ là kỳ thi chung toàn thành phố, cả thầy cô lẫn phụ huynh đều vô cùng coi trọng, ai nấy đều dốc hết sức chuẩn bị. Thiếu Vi không ngờ ngay cả Tống Thức Nhân cũng biết, hôm ấy anh ta còn gọi điện dặn cô phải chuẩn bị thật tốt.
Thế nên dạo gần đây, Tống Thức Nhân mấy lần lái xe đến đón cô ở cổng trường. Anh ta rất đúng mực, luôn dừng xe đúng chỗ cô từng chỉ lần đầu tiên. Dù không chắc có ai trông thấy không, nhưng Thiếu Vi cũng chẳng còn tâm trí đâu để bận tâm đến chuyện ấy.
Thực ra, Tống Thức Nhân cũng chẳng làm gì quá đáng. Chỉ là ngồi một bên xem cô làm bài, hỏi han vài chuyện sinh hoạt ở trường, rót cho cô hai ly vang đỏ, tiện thể giảng giải đôi chút kiến thức cơ bản về rượu. Hai tiếng đồng hồ trôi qua trong yên tĩnh, trước nửa đêm là đã đưa cô về đến nhà.
Có một lần cuối tuần, Thiếu Vi từ bữa tiệc ở nhà Tôn Triết Nguyên ghé sang chỗ anh ta thì bị phát hiện có mùi rượu. Tống Thức Nhân bật cười, trêu cô:
“Hôm nay ra ngoài làm chuyện của người lớn à?”
Thiếu Vi đỏ bừng cả mặt vì ngượng.
“Nếu em là con gái tôi, đêm nay chắc phải bị phạt đứng rồi.”
“Anh có con gái sao?” Thiếu Vi tròn mắt.
“Nhỏ hơn em vài tuổi, đang học lớp bảy.”
“Con gái anh chắc chắn không cần phải ra ngoài đi làm thêm.”
“Nó học chẳng giỏi giang gì, đang tuổi nổi loạn, ngày nào cũng cãi nhau với tôi như trời long đất lở. Nếu nó hiểu chuyện được bằng một nửa em thôi, tôi đã yên tâm rồi.” Nhắc đến con gái, trong giọng nói của anh ta lộ ra một niềm tự hào không giấu nổi.
Thiếu Vi không phải vì ghen tị. Chỉ là, khi bất chợt nhìn thấy tình cảm giữa một người cha và con gái lại hiện lên rõ ràng điều hạnh phúc giản đơn ấy khiến cô bất giác bàng hoàng.
“Con nhà nghèo phải lo toan sớm.” Câu nói nghe đến mức sáo mòn, ngay cả cô cũng không ngờ mình lại thốt ra.
Từ sau khi biết Tống Thức Nhân có con gái, trong lòng Thiếu Vi dường như nhẹ nhõm hơn phần nào. Nếu cô chỉ hơn con gái anh ta vài tuổi, thì hẳn anh ta sẽ không làm điều gì vượt giới hạn. Thỉnh thoảng, khi nghe anh ta từ tốn chỉ dẫn, giảng giải hết điều này đến điều khác, cô từng thoáng nghĩ, chẳng lẽ anh ta xem cô như con gái mà dạy bảo? Nhưng rồi chính cô lại gạt bỏ ý nghĩ ấy vì anh ta vốn đã có con gái rồi.
Thế nhưng, trong những tình huống như vậy, cô không dám tùy tiện hỏi han. Bản năng mách bảo rằng nếu vô tình vạch trần lớp vỏ ôn hòa kia, có khi anh ta sẽ nhân cơ hội đó mà không cần phải duy trì nó nữa.
...
Kỳ thi kéo dài suốt ba ngày. Trời mưa rả rích không ngớt, học sinh trong khu dạy học tất tả dọn dẹp sách vở, tài liệu ôn tập đem về lớp. Dọc hành lang dài, sách giáo khoa và vở bài tập chất thành đống sát chân tường, trong không khí mùa mưa ẩm thấp, bốc lên mùi giấy cũ ngai ngái.
Thiếu Vi và Tư Đồ Vi ôn bài đến tận sát ngày thi. Khi bảng điểm được dán lên, Tư Đồ Vi như mong đợi, thấy tên mình nằm trong top 20 của lớp. Cô vội vàng chạy đi tìm Thiếu Vi, mắt đảo qua danh sách một lượt, mãi đến gần cuối mới thấy tên bạn mình xếp ở vị trí thứ 26.
Tư Đồ Vi không giấu nổi thất vọng: “Thiếu Vi, cậu vẫn không tăng thêm được chút nào à?”
Từ trước đến nay, thành tích của Thiếu Vi chỉ ở mức trung bình khá, cả trong lớp lẫn trong khối đều vậy. Tư Đồ Vi vốn cho rằng lần này cô bạn có thể chen chân vào top 10, không ngờ chẳng những không tiến, còn tụt hạng.
Thiếu Vi đón nhận kết quả ấy một cách thản nhiên: “Tôi nghỉ học nhiều như vậy mà.”
“Ừm nhỉ.” Tư Đồ Vi gãi đầu, không nói thêm gì nữa.
Sau kỳ nghỉ hè sẽ bước vào năm cuối cấp ba, nhà trường tổ chức buổi họp phụ huynh. Do hoàn cảnh đặc biệt, chỗ ngồi của Thiếu Vi vẫn để trống. Tư Đồ Tĩnh ngồi một mình, yên lặng nhìn vào chiếc ghế trống bên cạnh, gương mặt bà hiếm khi hiện rõ nét dịu dàng, như đang suy nghĩ điều gì.
Sau buổi họp, cô giáo Hàn Xán vội vàng gọi Thiếu Vi đến nói chuyện. Chưa kịp uống ngụm nước nào đã hỏi thẳng:
“Em có định suy nghĩ lại chuyện học hành không?”
Thiếu Vi hiểu cô lo cho mình, cũng không muốn để cô giáo phải bận tâm thêm, bèn nhẹ nhàng đáp: “Thưa cô, sau này cô đừng vì em mà lo nghĩ nữa. Em không gây rối, cũng không vi phạm kỷ luật, còn về thành tích... có cố thêm vài điểm cũng chẳng thay đổi được gì nhiều.”
“Em định bỏ cuộc dễ dàng vậy sao? Dù em muốn thi vào sư phạm, thì cả nước cũng có bao nhiêu trường tốt hơn mà.”
“Em không thể rời Di Khánh.” Thiếu Vi khẽ mím môi, như đang áy náy nói ra điều ấy.
Cô Hàn hít một hơi thật sâu, cố giữ bình tĩnh: “Thành tích của em vẫn còn rất nhiều tiềm năng để phát triển hơn. Còn một năm lớp 12 nữa kia mà. Cô từng chứng kiến biết bao học sinh lội ngược dòng trong năm cuối khiến người ta phải kinh ngạc. Em thật sự định buông bỏ như vậy sao? Không muốn bước xa hơn một chút sao? Dù không rời khỏi Di Khánh thì còn Đại học Di Khánh, chẳng phải vẫn là một lựa chọn đó ư?”
Đại học Di Khánh.
Bốn chữ ấy khiến cô giáo Hàn Xán chú ý đến ánh mắt vốn luôn bình thản của Thiếu Vi khẽ dao động. Cô ấy biết mình đã chạm đến điều gì đó trong lòng cô học trò.
Nhưng chỉ trong khoảnh khắc ngắn ngủi ấy, ánh mắt Thiếu Vi đã thay đổi. Trên gương mặt cô lộ ra một nụ cười lơ đãng, chậm rãi nói: “Em không có năng khiếu học hành, nên cũng không muốn phí công vô ích.”
“Không có năng khiếu?” Cô Hàn không nén được tức giận, đập mạnh tay xuống bàn: “Nếu em không có năng khiếu, thì trước kia cô đến tận trường cấp hai của em để thuyết phục em nộp hồ sơ vào trường làm gì? Suốt ba năm cấp hai em luôn nằm trong top ba của khối!”
Thiếu Vi hơi khựng lại, khóe môi khẽ cong lên, như cười mà chẳng cười: “Cô giáo, đó chỉ là một ngôi trường cấp hai nhỏ ở khu dân cư nghèo. Cô nhìn em xem, được nhận vào lớp chọn với danh nghĩa học sinh ưu tú, cuối cùng cũng chỉ làm nền cho người khác toả sáng. Chuyện như vậy... chẳng phải rất đỗi bình thường sao?”
Hàn Xán nhìn cô thật sâu, rồi chậm rãi hiểu ra, những học sinh khác còn có phụ huynh hỗ trợ, nhưng Thiếu Vi thì không.
Cô chính là người tự mình thổi kèn mở đường, cũng tự mình gõ trống lui quân.
Sau một khoảng im lặng kéo dài, Hàn Xán mới rời văn phòng. Lúc này sân trường đã vắng tanh, phần lớn học sinh và phụ huynh đều đã về, cô ấy không ngờ vẫn còn gặp một người.
“Trò Tư Đồ Vi còn chưa về sao ạ?” Hàn Xán cất tiếng gọi.
Là giáo viên chủ nhiệm, việc nhớ chính xác phụ huynh của từng học sinh quả thật rất khó, nhưng riêng Tư Đồ Tĩnh thì không thể nào quên. Thứ nhất vì họ Tư Đồ vốn hiếm, thứ hai vì con gái mang họ mẹ, và thứ ba, Tư Đồ Tĩnh từng là người dẫn chương trình chủ lực cho Trung tâm Tin tức của tỉnh và ba mẹ Hàn Xán cũng là khán giả trung thành của bà.
Tư Đồ Tĩnh mỉm cười gật đầu, nói là vừa gặp người quen nên nán lại trò chuyện một lúc. Trùng hợp cùng đường, bà đi bộ với Hàn Xán xuống bãi đỗ xe dưới tầng.
Dọc đường, cả hai trò chuyện quanh chuyện học hành và sinh hoạt của Tư Đồ Vi. Hàn Xán không tiếc lời khen thành tích học kỳ sau của cô bé. Tư Đồ Tĩnh yên lặng lắng nghe, nét mặt vẫn là vẻ bình tĩnh xen chút mỏi mệt như thường lệ.
Bà không vui.
Không rõ vì sao suy nghĩ ấy hiện lên rất rõ trong đầu Hàn Xán, khiến cô ấy bất giác chấn động. Cô ấy lập tức nhắc mình không được suy đoán linh tinh về đời sống riêng của phụ huynh. Nhưng ngay lúc đó, Tư Đồ Tĩnh đột ngột hỏi:
“Bạn cùng bàn của con bé, sao dạo này thành tích lại đi xuống thế cô?”
Tâm trí Hàn Xán lập tức bị kéo về hiện tại. Cô ấy thoáng ngỡ bà đang bất mãn vì con gái phải ngồi cùng bàn với Thiếu Vi, bèn vội nói: “Thiếu Vi là một đứa trẻ ngoan, thật thà, nề nếp học hành cũng rất tốt, tất cả thầy cô đều yên tâm về em ấy.”
“Vậy vì sao thành tích lại kém đi?”
Hàn Xán vốn sinh ra trong nghèo khó, nên không khó để hiểu rõ điều đó. Sau một thoáng cân nhắc, cô ấy trả lời: “Hoàn cảnh gia đình em ấy không tốt. Một đứa trẻ lớn lên trong điều kiện như vậy khó tránh khỏi bị chi phối bởi nhiều thứ ngoài học hành.” Rồi cô ấy dè dặt nói thêm: “Nếu có ai nói với chị điều gì không hay, mong chị đừng bận tâm.”
Gương mặt Tư Đồ Tĩnh thoáng khựng lại, nhưng bà không nói gì thêm, chỉ khẽ gật đầu.