Căn phòng của hai mẹ con tam phòng nằm ở góc tây bắc của tổ trạch Dương thị.
Một căn phòng nhỏ xíu, bên trong chỉ có vài món đồ đạc cũ nát. Thứ duy nhất trông còn coi được là chiếc bàn ở trong góc, mà dù vậy, mặt bàn cũng đã được tu bổ nhiều lần, có thể thấy cuộc sống của họ túng thiếu đến mức nào.
Dương Khâm vừa vào cửa đã loay hoay với chậu than.
Trương thị nói: “Một ngày không ở nhà, trong phòng hơi lạnh, đợi mang chậu than đến sẽ đỡ hơn nhiều.”
Kiếp trước Dương Khâm từng nhắc với Tạ Ngọc Diễm rằng, mẫu thân cua hắn là Trương thị đã qua đời vào một ngày mùa đông rất lạnh.
Trương thị tìm ra hai bộ chăn nệm dày nhất, trải lên giường, bảo Tạ Ngọc Diễm nằm xuống nghỉ ngơi: “Vết thương của con chưa lành, người lại gầy yếu, ngày mai để Khâm nhi đi mời một thầy lang, bốc mấy thang thuốc tốt về tẩm bổ.”
Thường ngày Trương thị không có khoản tiền này, nhưng Dương Lục ca nhi tử trận, triều đình đã gửi tiền trợ cấp đến, có gạo thóc và vải vóc, còn có hơn sáu mươi quan tiền.
Tạ Ngọc Diễm hỏi: “Có thể mua được than đá không?”
Than đá không phải là than củi đốt trong lò, mà là loại được khai thác từ dưới lòng đất. Hai năm trước bắt đầu có người buôn bán, than đá cháy lâu hơn than củi, nhưng giá cả cũng cực kỳ đắt đỏ.
“Trong tộc có bán một ít cho chúng ta.” Trương thị nói: “Nhưng không tốt lắm.”
Tạ Ngọc Diễm nói: “Ở đâu vậy? Dẫn ta đi xem thử.”
Trong tộc Dương thị mỗi năm đều mua một ít than đá về, loại tốt thì giữ lại cho nhị phòng dùng, loại kém hơn một chút thì bán cho người trong tộc. Đến lượt Trương thị, bỏ tiền ra cũng chỉ mua được than vụn.
Không mua cũng không được, đó là sự “chiếu cố” của tộc dành cho hai mẹ con họ. Những chuyện như vậy nhiều không kể xiết. Số tiền Trương thị kiếm được từ việc làm trong tộc mỗi năm cũng chỉ vừa đủ cho hai mẹ con sống qua ngày.
Trương thị nói: “Trong tộc đúng là bán rẻ hơn bên ngoài một chút.”
“Thì cũng phải dùng được đã chứ.” Dương Khâm hừ lạnh một tiếng: “Than đá vụn thế này, ném vào lửa khói bốc lên khiến người ta không mở nổi mắt, ngửi lâu còn thấy chóng mặt. Trương tú tài nói, than đá có độc, không dùng được, sẽ chết người đó.”
Trương tú tài chính là “thầy dạy chui” mà Dương Khâm tự tìm cho mình, không cần nộp học phí, chỉ cần dỗ cho ông ta vui lòng là có thể dạy hắn vài chữ, còn có thể giải thích những câu chữ khó hiểu, tối nghĩa trong sách cho hắn nghe. Dù phần lớn thời gian, sau khi tú tài giải thích xong, Dương Khâm vẫn không hiểu, nhưng hắn đã mãn nguyện lắm rồi, vì dù sao cũng không tốn tiền.
Tạ Ngọc Diễm nhìn đống vụn than đá chất đống, rồi đi theo Trương thị một vòng quanh sân nhỏ, sau đó mới quay lại phòng.
Dương Khâm đã đốt xong chậu than, bê đến bên chân Tạ Ngọc Diễm. Trong mắt hắn lộ ra vài phần lo lắng, sợ rằng Tạ Ngọc Diễm thấy nhà mình quá tồi tàn sẽ quay người bỏ đi.
“Hai người có dự định gì không?” Tạ Ngọc Diễm hỏi: “Ta biết triều đình có cho một ít tiền trợ cấp, hai người định dùng nó để làm gì?”
Trương thị lắc đầu: “Chưa... nghĩ tới.” Số tiền này nghe có vẻ không ít, nhưng mời thầy lang bốc thuốc cũng cực kỳ tốn kém, dùng một chút là gần hết rồi.
Tạ Ngọc Diễm nói: “Cửa phường sắp được mở rồi.”
Tin này, Trương thị cũng đã nghe nói. Mấy năm trước tường phường ở nhiều nơi đã bị dỡ bỏ, Đại Danh phủ là cửa ngõ phía bắc của Đại Lương, vì chiến sự nên vẫn chưa thể thực thi chính sách mới. Bây giờ chiến sự ở phía bắc đã giảm, Đại Danh phủ có lẽ cũng sẽ giống như các phủ thành ở phía nam.
Tạ Ngọc Diễm nói tiếp: “Sau khi tường phường bị dỡ bỏ, tiếp theo sẽ là dỡ bỏ lệnh giới nghiêm.”
Trương thị mơ hồ hỏi: “Ý con là... ra ngoài buôn bán nhỏ?” Bà từng nghe nói, ở một số phủ thành, ban đêm vẫn có thể gặp những người bán hàng rong.
“Không chỉ là bán hàng.” Tạ Ngọc Diễm nói: “Triều đình ban bố chính sách mới, chúng ta phải đón đầu chính sách trước tất cả mọi người. Tương lai, hễ nhắc đến chính sách mới của Đại Danh phủ, người ta sẽ phải nghĩ đến chúng ta.”
Trương thị đã hiểu ra, nhưng bà lại sững người tại chỗ.
Nhắc đến chính sách mới là phải nghĩ đến họ? Chuyện này... sao có thể chứ? Họ lấy đâu ra bản lĩnh đó?
Một lúc lâu sau, Trương thị mới nói: “Chúng ta... không có gì cả, phải làm thế nào đây?”
“Ai nói không có gì cả?” Tạ Ngọc Diễm nhìn ra ngoài cửa sổ: “Chúng ta không phải vẫn còn có Dương gia sao?”
Tạ Ngọc Diễm vừa dứt lời, bên ngoài đã có tiếng gọi vọng vào: “Tam nương tử có trong phòng không ạ? Nhị nương tử nhà ta mời người ngày mai giờ Thìn đến nhà kho nhỏ ở Nam Viện.”
Trương thị nhìn Tạ Ngọc Diễm, Tạ Ngọc Diễm gật đầu: “Xem ra thứ chúng ta muốn, phải tìm từ nơi đó rồi.”