Mùa xuân năm sau, Kiều Nại nghỉ học mấy ngày liền. Cô giáo chủ nhiệm tìm đến nhà, đẩy cánh cổng gỗ không then. Mùi đất ẩm mốc xộc vào mũi. Kiều Nại nằm bất động trên nền nhà, bên ngoài tuyết lạnh vẫn chưa tan, gió rít từng hồi.
Cô giáo hoảng hốt bế cô bé lên. Người Kiều Nại mềm nhũn, mặt đỏ bừng, thân nhiệt qua lớp áo bông rách nóng như lò lửa. Cô giáo vội bế cô chạy đến phòng khám duy nhất trong làng.
Sau lần ấy, Kiều Nại được bác cả đón về ở cùng.
Ban đầu, bác và dì đối xử rất tốt với cô. Nhưng sau vụ mùa thất thu vì lúa bị bệnh, nhà có hai con đang học lớp 12, dì bắt đầu lo lắng chuyện tiền nông.
Một đêm, Kiều Nại đi vệ sinh nghe lỏm được cuộc nói chuyện của bác dì: "Đã hai tháng nay thằng Tư không đưa tiền nuôi cháu."
Tư là bác ba của Kiều Nại, người đã không chịu góp tiền như hẹn.
Bác cả chép miệng. Kiều Nại tưởng tượng ra hình ảnh bác rít điếu thuốc lào, làn da sạm đen, vầng trán nhăn lại đầy ưu tư.
"Để xem đã…" Bác nói: "Cố gắng thêm chút nữa. Nhà thằng Tư còn khó khăn hơn."
Dì nức nở: "Cố thế nào được? Ông định đi bán máu à? Nuôi con bây giờ đâu như ngày xưa mà bát cơm chia đôi là xong. Giờ phải lo học hành, sách vở. Hai đứa nhà mình đã đủ cực rồi, giờ lại thêm đứa nữa, chúng nó trốn tránh trách nhiệm, chỉ có mình ông chịu thiệt."
Bác im lặng. Đêm thu mát lạnh, Kiều Nại đứng ngoài cửa run rẩy. Trong khe cửa, ánh trăng chiếu xuống hai dòng nước mắt lặng lẽ như con suối nhỏ.
"Dì ơi, cháu không muốn đi học nữa. Cháu muốn ra ngoài học nghề." Kiều Nại ngước lên nói.
Bác cả từ phía sau dì bước ra, khoác vội chiếc áo ngoài, nghiêm nghị hỏi: "Sao cháu lại nghĩ như vậy? Cháu năm nay mới bao nhiêu tuổi! Không chịu học hành tử tế thì sau này làm nên trò trống gì!"
Khác với mọi khi, lần này dì không đứng về phía bác. Kiều Nại càng quyết tâm hơn: "Sáng nay cháu đã nói chuyện với dì Vương trong làng rồi. Dì ấy đồng ý tháng sau đưa cháu vào xưởng ở thành phố."
Cô bé mặc chiếc áo khoác dày màu xám xịt, đồ cũ của dì để lại. Dáng người cao nhưng khung xương nhỏ khiến bộ đồ trông như tấm vải lau cũ kỹ.
Dì thở dài: "Dì sẽ mua cho cháu bộ quần áo mới."
Đó là cách dì đồng ý.
Bác sắc mặt trùng xuống, lôi dì vào phòng. Cánh cửa đóng sầm lại, tiếng cãi vọ ra. Giọng dì chửi rủa the thé, bác dần lép vế.
Kiều Nại quay vào phòng mình, bắt đầu thu dọn tập vở. Những bài kiểm tra điểm tuyệt đối, từng tấm giấy khen được gấp cẩn thận - cô cất tất cả vào ngăn kéo dưới cùng, nhẹ nhàng đẩy chúng vào bóng tối.