Tháng Ba tiết xuân, nước sông xanh biếc tựa màu lam, những tháng ngày khô hạn khó khăn nhất cuối cùng cũng đã trôi qua.
Diêu Điệp Ngọc cẩn trọng tránh những vũng nước đọng trên mặt đất, bước chân khi nhanh khi chậm tiến về phía tiệm cầm đồ.
Lúc đi, đầu nàng cúi gằm, dáng người hơi nghiêng nghiêng, trông bộ dạng như thể vừa phải chịu ấm ức tủi hờn, nhưng bước chân nàng vẫn nhẹ nhàng thanh thoát, toát lên mấy phần tao nhã. Rõ ràng chỉ là một người nuôi tằm, nhưng cử chỉ dáng điệu của Diêu Điệp Ngọc lại chẳng hề thua kém những tiểu thư khuê các được nuông chiều từ tấm bé là bao.
Diêu Điệp Ngọc đang đến tiệm cầm đồ để cầm cố đồ đạc.
Lữ Bằng đã vào ngục ngót nghét ba tháng, gia đình cũng đã gần ba tháng không có tiền nong chi tiêu. Lữ gia bây giờ tính cả Diêu Điệp Ngọc là bốn miệng ăn, nàng lại chẳng phải Chức Nữ có phép thần thông để dệt vải. Dẫu cho nàng có thức trắng đêm hôm dệt vải đổi lấy tiền cũng chẳng thể nào đủ sống.
Ăn cháo loãng nhạt nhẽo suốt mấy ngày liền, Diêu Điệp Ngọc đói đến hoa mắt chóng mặt, dù có thắt lưng buộc bụng đến mấy, nhà cũng sắp không còn gì bỏ vào nồi. Bất đắc dĩ, nàng đành phải đem của hồi môn của mình đi cầm để đổi lấy chút bạc tiêu tạm.
Thứ Diêu Điệp Ngọc định cầm hôm nay là một cây trâm cài tóc hình ve vàng lá ngọc.
Con ve sầu được đúc bằng vàng ròng, chiếc lá ngọc bên dưới có đôi chút tì vết, may mà chất ngọc trong suốt óng ả, lại được tạc từ dương chi bạch ngọc Hòa Điền, hẳn là có thể cầm được mười lượng bạc.
Ngày trước, khi Từ Di Lan trao cây trâm này vào tay Diêu Điệp Ngọc sắp về nhà chồng, bà đã ngàn lời dặn dò, vạn lần nhắn nhủ rằng nếu không phải vạn bất đắc dĩ, tuyệt đối không được đem đi cầm lấy bạc mà tiêu dùng. Bởi cây trâm này chính là vật bảo đảm cuối cùng cho một phụ nhân không chốn nương tựa.
Nếu không phải là đường cùng, Diêu Điệp Ngọc cũng chẳng nỡ lòng nào đem trâm ra cầm cố. Nhưng than ôi, cảnh nhà lúc này bữa đói bữa no, những thứ có thể cầm cố trong nhà đều đã cầm cả rồi, chẳng còn vật gì đáng giá nữa.
Diêu Điệp Ngọc thầm mong rằng sau khi cầm cây trâm này, Lữ Bằng có thể mau chóng ra khỏi ngục để kiếm bạc, như vậy nàng vẫn còn cơ hội chuộc lại nó.
Có điều, với mấy chục lượng bạc này trong tay, hôm nay có thể tiêu xài sang một chút, ăn chút thịt thà dầu mỡ. Nghĩ đến đây, nỗi xót xa vì mất đi của hồi môn cũng vơi đi ít nhiều. Khi mường tượng ra mùi dầu mỡ thơm lừng đậm vị, tâm trạng của Diêu Điệp Ngọc bất giác cũng khá lên đôi chút.
Diêu Điệp Ngọc giấu cây trâm trong lòng, rảo bước không ngừng đến tiệm cầm đồ lấy bạc, nào ngờ giữa đường lại tình cờ gặp phải Điển sử [8] Lý Mục của nha môn.
[8] Điển sử là chức quan phụ trách hành chính, giấy tờ, phụ tá trong nha môn.Nàng rụt vai, cúi gằm mặt, mắt chỉ nhìn xuống mũi chân mà đi, chính Lý Mục mắt tinh đã trông thấy nàng trước.
Trông thấy Diêu Điệp Ngọc ăn vận giản dị, Lý Mục sững người trong giây lát. Mới mấy ngày không gặp, không ngờ nàng đã trở nên tiều tụy đến thế, gương mặt hóp lại, vòng eo cũng nhỏ đi.
Xem ra trong những ngày Lữ Bằng ngồi tù, cuộc sống của Diêu Điệp Ngọc chẳng hề dễ dàng, cũng chẳng biết Lữ Bằng có đủ phúc đức để sống sót qua kiếp nạn này không.
Mà cho dù Lữ Bằng có phúc lớn giữ được mạng, thì những ngày tháng sau này của họ cũng chẳng dễ chịu gì. Năm hạn hán mất mùa mà hắn lại dám đi trộm hạt giống, đúng là chẳng có chút lương tâm nào.
Chắc chắn những người nông dân ở huyện Đức Hóa đã hận Lữ Bằng đến tận xương tủy, sau này còn ai đến chỗ hắn mua đồ nữa? Mà ở cái huyện Đức Hóa này đâu phải chỉ có mình hắn làm giấy.
Người dân huyện Đức Hóa không vì ghét Lữ Bằng mà giận lây sang Diêu Điệp Ngọc và những người còn lại trong Lữ gia đã là nhân đức lắm rồi. Nói đi nói lại, vẫn là Diêu Điệp Ngọc đáng thương, một cô nương cốt cách như ngọc, dáng hình tựa hoa.
Mới về làm dâu được một năm, bản thân vẫn còn là một nữ tử ngây ngô khờ dại, thế mà trong chớp mắt đã phải một mình gánh vác nuôi sống bao nhiêu con người. Phu quân không chết thì cuộc sống đã khó khăn, phu quân mà chết rồi thì lại càng gian nan hơn.
Tuổi còn trẻ mà nhà nghèo không nơi nương tựa, vừa phải ở vậy thờ phu quân lại còn phải nuôi cả nhà chồng, muốn tái giá e rằng mẹ chồng [9] trên đầu nào có cho phép.
[9] Tác giả dùng từ “
ông cô”
để chỉ song thân của chồng, nhưng trong truyện này thì cha chồng của Diêu Diệu Ngọc đã mất nên thực chất “
ông cô”
ở đây là để chỉ mẹ chồng của Diêu Điệp Ngọc.Người ta nói quả không sai, số nghèo thì đào được vàng cũng hóa thành đồng, số giàu thì nhặt tờ giấy trắng cũng biến thành vải. Rõ ràng Diêu Điệp Ngọc thuộc vế trước.
Trong lúc Lý Mục đang cảm thán cho số phận bi thảm của Diêu Điệp Ngọc, hắn bỗng nhớ ra một chuyện quan trọng. Hắn bước lên một bước, chắn ngang lối đi của nàng, rồi vội vàng cất lời: “Yến đại nhân sắp trở về từ kinh thành rồi. Ta nghe người gác cổng nói, mấy hôm trước trùng nương [10] có đến tìm Yến đại nhân, không biết có chuyện gì không?”
[10] Trùng nương: cô gái nuôi tằm.Diêu Điệp Ngọc đến huyện Đức Hóa, Cửu Giang từ năm ba tuổi. Trong những nhà nuôi tằm ở đây, không ai nuôi khéo bằng nàng, lứa tằm nào qua tay nàng cũng trắng nõn mập mạp.
Dường như Diêu Điệp Ngọc sinh ra đã định sẵn để làm nghề nuôi tằm, mà tằm cũng là một loại côn trùng, vì vậy mọi người đều gọi nàng là trùng nương hoặc tiểu trùng nương tử.
“Yến đại nhân sắp về rồi ư? Tốt quá!” Nghe thấy vậy, đôi vai đang rụt lại của Diêu Điệp Ngọc bỗng giãn ra tựa như vừa nghe được tin vui khôn xiết, nét mặt nàng thoáng chốc bừng sáng hẳn lên.
Từ nhỏ Diêu Điệp Ngọc đã xinh đẹp, má phấn môi đào. Trước khi xuất giá, nàng đã là một cô nương có chút tiếng tăm ở huyện Đức Hóa. Thuở nhỏ Diêu Điệp Ngọc hoạt bát hiếu động, gương mặt trắng mịn như thoa phấn nên có mỹ danh là “thỏ mặt ngọc”.
Đến tuổi cập kê, gương mặt nàng lại càng căng mọng, láng bóng không một tì vết. Lý Mục ngắm nụ cười của Diêu Điệp Ngọc mà hồn xiêu phách lạc, hắn ngây người ra một lúc lâu mới nhận ra mình thất lễ, vội vàng cúi đầu, mắt dán chặt xuống đất.