Theo lẽ thường, với quan hệ của Mạnh Chiêu và Trương Văn Sơn, vốn không nên nói lời bất kính Trương Văn Sơn. Nhưng Thẩm Giang Lâm thẳng thắn chân thành với Mạnh Chiêu như vậy, lòng hắn ta cũng khó tránh bị lay động. Hơn nữa, Thẩm Giang Lâm quả là một viên ngọc quý chưa được mài giũa, là một nhân tài hiếm có. Với học trò tầm thường thì Trương tiên sinh đã đủ rồi, nhưng với người có tư chất như Thẩm Giang Lâm, không bái danh sư thì quả là thiệt lớn.
Phải biết rằng, Bá Nhạc* hiếm có, mà ngựa tốt chạy ngàn dặm cũng không phải ngựa dễ tìm*.
* Bá Nhạc (伯乐): Người giỏi nhìn ra nhân tài, mượn ý trong gốc điển tích: Bá Nhạc giỏi xem tướng ngựa.
* Ý nói người biết nhìn ra nhân tài đã hiếm có, mà nhân tài chân chính thì đều rất hiếm hoi.
Tuy Thẩm Giang Lâm được Mạnh Chiêu khen ngợi hết lời, nhưng thử ngẫm lại đám học trò cũng học trong học đường Thẩm thị, không phải cũng được hắn ta dạy dỗ suốt mười ngày ấy sao? Thế mà chẳng có ai tiến bộ, ngược lại còn vì hắn ta trẻ tuổi, không nghiêm khắc, nên đám học trò đó càng thêm nghịch ngợm ngông cuồng, ngồi học không yên, tâm tư không đặt ở việc học.
Thậm chí, còn chẳng bằng lúc Trương tiên sinh giảng dạy!
“Mạnh tiên sinh, lời tiên sinh nói học trò xin khắc ghi trong lòng. Mong rằng sau này, dẫu tiên sinh có rời khỏi kinh thành, cũng đừng quên thư từ với học trò, chỉ dẫn bài vở. Học trò cũng từng muốn được bái danh sư, chỉ tiếc phụ thân chẳng mấy lưu tâm tới việc học hành của học trò. Nếu hôm nay trước khi khởi hành, Mạnh tiên sinh có thể đến bái kiến phụ thân một lần, nói giúp học trò vài lời tốt, biết đâu lại có thể khiến phụ thân thêm tin tưởng vài phần.”
“Mong tiên sinh ra tay tương trợ.” Thẩm Giang Lâm nói xong, liền nhảy xuống ghế, cung cung kính kính hành lễ trước mặt Mạnh Chiêu.
Mạnh Chiêu vội vàng đứng dậy đỡ lấy Thẩm Giang Lâm, vội càng nói:
“Giang Lâm, trò khiến ta thật hổ thẹn. Chẳng qua ta chỉ hơn trò chín tuổi, sao dám nhận trọng lễ thế này? Sau này, dù ta có đi đến phương nào, những điều tai nghe mắt thấy nơi đường xa, đều sẽ thư từ gửi cho trò. Nếu trên con đường học vấn có gì không thông tỏ, trò cứ viết thư hỏi ta, ta biết gì sẽ nói hết cho trò, tuyệt đối không có nửa lời giấu giếm. Chỉ có điều, nay ta đã thoái lui thân phận tiên sinh này, chi bằng sau này ta và ngươi lấy lễ đồng bối kết giao, ý ngươi thế nào?”
Nói đến đây, khóe mắt Mạnh Chiêu đã đỏ lên một chút, tay nắm tay kéo Thẩm Giang Lâm ngồi xuống, cảm xúc trong lòng sóng dậy muôn trùng.
Ra ngoài du học hai năm, đã qua không ít đoạn đường quanh co khúc khuỷu, gặp biết bao người muôn hình muôn vẻ. Dần dần Mạnh Chiêu hiểu ra, ngoài phụ mẫu và sư phụ, nhiều người khó mà thật lòng giúp đỡ mình, chỉ cần bọn họ không hại mình, không dèm pha, đã là đại ân đại đức rồi.
Một bụng nhiệt huyết như bị dội qua một gáo nước, ấm lạnh chỉ bản thân mới thấu. Từ một thư sinh quê mùa, đầu đất chân chất, đến nay đã có thể không màng được mất trước vinh nhục, coi như cũng đã là người từng trải sự đời. Vậy mà hôm nay, lại thực lòng cảm động trước một vị tiểu thiếu gia Hầu Phủ.
Thẩm Giang Lâm tất nhiên biết rõ tại sao Mạnh Chiêu muốn cầu kiến hầu gia, cũng hiểu được nỗi bức bối khó nói trong lòng hắn ta. Thiếu niên này muốn ra mặt tiến cử cho Mạnh Chiêu, nhưng hắn ta lại vì sĩ diện mà khăng khăng từ chối. Ai ngờ Thẩm Giang Lâm lại xoay chuyển tài tình, khéo léo đưa ra cái cớ “muốn tiên sinh nói giúp hắn mấy lời tốt trước mặt phụ thân” để thành toàn nguyện vọng cho Mạnh Chiêu, giúp hắn ta đường hoàng gặp hầu gia.
Mặt mũi lẫn thể diện, cả trong lẫn ngoài, Mạnh Chiêu đều được chiếu cố vẹn toàn, giúp hắn ta ung dung bước xuống bậc thang này.
Rõ ràng chỉ là một thiếu niên nhỏ hơn Mạnh Chiêu chín tuổi, vậy mà Thẩm Giang Lâm đều nhìn thấu những lo toan băn khoăn trong lòng hắn ta. Nếu hắn ta còn giữ thái độ cao ngạo, thì đúng là khiến người ta phải hổ thẹn.
Mạnh Chiêu nào có xứng với một tiếng “tiên sinh” của Thẩm Giang Lâm.
Thẩm Giang Lâm thấy thế, liền thuận nước đẩy thuyền:
“Vậy về sau ta sẽ gọi huynh là Mạnh đại ca nhé! Mạnh đại ca, chẳng hay huynh có thể soạn một bài văn hay làm bài thơ không? Phụ thân ta rất kính trọng người đọc sách, nếu có chuẩn bị trước một chút, tất sẽ cang thuận lợi hơn.”
Một tiếng “Mạnh đại ca”, lập tức kéo gần khoảng cách giữa hai người lại.
Mạnh Chiêu chấn động trong lòng, hắn ta không ngờ Thẩm Giang Lâm không những cung kính lễ độ, thấu cảm tâm tình của người khác, mà còn rành rẽ thế sự, am hiểu nhân tình thế thái như vậy.
Ở đời, những kẻ xuất thân hàn môn như bọn họ, muốn cầu kiến danh môn vọng tộc thì cách đường hoàng nhất chính là trình ra thơ văn cầu kiến. Mạnh Chiêu vốn đã có chuẩn bị, chỉ không ngờ thiếu niên trước mặt mới mười tuổi đầu đã nhìn đời thấu đáo đến nhường này.
Nhân tài trên thế gian vốn hiếm thấy, mà nhân tài biết sống, biết khiêm nhường cung kính như Thẩm Giang Lâm, lại càng hiếm có hơn. Bởi lẽ nhân tài thường cậy tài mà kiêu, không biết nhún nhường.
Xem ra, nay gặp được người như Thẩm Giang Lâm, hắn cảm thấy lời người xưa nói “Họa phúc tương sinh*” quả là không sai. lời người xưa quả chẳng lừa ta. Dù gặp khó bước chông, nhưng được gặp Thẩm Giang Lâm, là vận may của hắn ta.
* Họa phúc tương sinh (祸福相依): Trong điển tích của Lão Tử, họa và phúc luôn đi liền với nhau, phúc trong họa, họa trong phúc.
Mạnh Chiêu không giữ kẽ nữa, liền lấy ra một xấp giấy từ trong ngực, đưa cho Thẩm Giang Lâm.
Thẩm Giang Lâm lật xem một lượt, chọn ra hai bài giữ lại, rồi khẽ dặn dò Mạnh Chiêu:
“Phụ thân ta sinh ra trong thời điểm Thẩm gia cường thịnh, yêu thích phong nhã, không thích tục khí. Khi gặp người, Mạnh đại ca ắt sẽ tự hiểu.”
Tuy lời nói uyển chuyển, nhưng Mạnh Chiêu là ai chứ? Nghe tiếng đàn đoán được lòng người, huống chi lại thấy Thẩm Giang Lâm chỉ giữ lại hai bài văn chương thuộc loại hoa mỹ trau chuốt, giàu khí phái văn nhã nhất, lập tức hiểu ra nội tình của hầu gia là người thế nào.
Đây là kết quả Thẩm Giang Lâm đã tỉ mỉ quan sát bao ngày, thăm dò khéo léo rồi mới kết luận được, tuyệt đối không phải hư ngôn.
Nếu đã muốn ra tay trợ giúp Mạnh Chiêu, thì Thẩm Giang Lâm quyết không thể chỉ là đưa người vào diện kiến Tɧẩʍ ɖυệ. Phải để Tɧẩʍ ɖυệ xuất huyết thật đậm, đến lúc đó Mạnh Chiêu mới sinh lòng cảm kích thực sự, sau này nguyện bằng lòng trả ơn.
Nhi tử hố phụ thân, xưa nay không hiếm, nhất là với vị “phụ thân” như Tɧẩʍ ɖυệ, Thẩm Giang Lâm hố cũng không chút lưu tình!