Mua xong hết thảy mọi thứ, Đỗ Tư Niên mang đồ vừa mua được gửi tạm ở chỗ Lục Tử thúc. Sau đó thấy còn dư thời gian, y lại tranh thủ đi một chuyến đến tiệm sách trong huyện.
Trước kia, Đỗ Tư Niên cũng hay đến tiệm sách nhận việc chép sách nên chưởng quầy ở đây đã quen mặt. Vừa thấy y bước vào, chưởng quầy Mạnh lập tức cho rằng y lại đến tìm việc chép sách.
Ông ta đang định lấy ra mấy quyển bút ký bán chạy gần đây để giao cho y chép thì nghe Đỗ Tư Niên chậm rãi mở lời: “Mạnh chưởng quầy, không biết chỗ ngài bây giờ còn nhận bản thảo thoại bản nữa không?”
Chưởng quầy Mạnh nghe vậy thì không khỏi ngạc nhiên, trong lòng lập tức nổi lên chút hứng thú: “Sao thế? Đỗ tú tài cũng định viết thoại bản à?”
Thấy Đỗ Tư Niên khẽ gật đầu xác nhận, chưởng quầy Mạnh lại hơi lộ vẻ khó xử.
“Không giấu gì Đỗ tú tài.” Chưởng quầy Mạnh chậm rãi nói, “Chỗ ta vốn dĩ vẫn mua thoại bản vì cửa tiệm chúng ta có mở mấy chi nhánh, ở phủ thành cũng có chút danh tiếng và doanh số. Chỉ là…”
Nói đến đây, ông ta dừng một lát, rồi nhìn Đỗ Tư Niên, cuối cùng vẫn mở lời: “Chỉ là dạo gần đây, người đọc thoại bản càng lúc càng ít. Đặc biệt là từ vùng Giang Nam còn lan truyền một loại quan điểm, nói rằng văn nhân thì nên lấy thơ ca để trữ tình, chứ đâu cần phải viết mấy chuyện tình cảm lăng nhăng dây dưa dài dòng trong thoại bản làm gì.”
“Chung quy lại thì người ta chê rằng đọc thoại bản là không tao nhã.”
Nói tới đây, ông ta lại thở dài: “Nghe đâu lời này là do một vị công tử danh môn nói ra, lại còn có không ít người nghe theo. Kết quả là mấy quyển thoại bản ta nhập về bán giờ nằm ế đầy kho, không bán được chút nào!”
Đỗ Tư Niên nghe chưởng quầy nói xong thì hơi trầm ngâm một lát, sau đó chậm rãi mở miệng: “Chưởng quầy, chuyện này… có lẽ vẫn có cách giải quyết.”
Chưởng quầy nghe thế đôi mày đang cau chặt liền hơi giãn ra, tò mò hỏi: “Chẳng lẽ Đỗ tú tài có biện pháp gì hay sao?”
Đỗ Tư Niên chỉ tay ra hiệu chưởng quầy nhìn về phía cửa tiệm. Ngoài cửa tiệm có bàn tiếp khách, nhưng bên trong thì cũng không rộng rãi gì cho lắm.
Y mỉm cười nói: “Chưởng quầy nói có người bảo đọc thoại bản không bằng đọc thơ làm văn, vì cho rằng thoại bản không “văn nhã”. Vậy chẳng bằng… ta sẽ khiến cho thoại bản trở nên văn nhã, chẳng phải là được rồi sao?”
Y tiếp tục giải thích: “Ta thấy chỗ đất trống bên cạnh cửa tiệm chẳng để làm gì cả, sao không tận dụng nó? Chưởng quầy có thể kê một cái tủ sách nhỏ ở đó, bên trên đặt một cái hòm nhận bản thảo. Rồi treo biển ghi rằng tiệm sách đang thu thoại bản thanh nhã, mời các văn nhân cùng tới góp bút.”
“Trên tường có thể đóng mấy cái móc nhỏ.” Đỗ Tư Niên nói, “Mỗi khi có thoại bản mới ra, liền treo bảng tên tác phẩm lên.”
“Lại thông báo với khách vào tiệm rằng: sau khi đọc xong thoại bản, nếu có cảm hứng, có thể dựa vào nhân vật, tình tiết hay cảnh trong truyện mà viết vài câu thơ không cần nhiều, chỉ cần hai câu.”
“Viết xong thì ký tên rồi bỏ vào một cái rương nhỏ đặt ngay bên dưới.”
“Đến cuối mỗi tháng, tiểu nhị trong tiệm sẽ gom lại, đánh số từng bài, rồi dùng chỉ thô may thành một cuốn để những người đến sau có thể cùng xem và bình luận.”
“Nếu có khách đọc thấy bài thơ nào hợp ý mà muốn mua thoại bản gốc, thì cứ đến báo với chưởng quầy tên bài thơ, là có thể lần ra được sách tương ứng.”
“Cuối mỗi tháng, chưởng quầy tổng kết: thơ của ai khiến nhiều người chọn mua thoại bản nhất thì người ấy sẽ được thưởng. Đồng thời đem bài thơ ấy viết lại thật đẹp, treo trên tường, cho đến khi có bài mới thay thế vào tháng sau.”
“Làm vậy, vừa khiến người đọc thấy có “văn nhã”, lại vừa giúp thoại bản dễ được yêu thích hơn. Một công đôi chuyện.”
Chưởng quầy nghe Đỗ Tư Niên nói xong, từ đầu còn hơi nghi hoặc, nhưng nghe đến đoạn cuối thì gương mặt đã rạng rỡ hẳn lên.
“Phải rồi, Đỗ tú tài à, đây thật đúng là một ý hay!” Ông ta hớn hở nói, “Dù sao mấy quyển thoại bản kia cũng chỉ đang nằm ở đó, chi bằng dùng một chút chiêu trò để lôi kéo người xem!”
“Nếu có thể khiến nhiều người tới mua, thì sớm muộn gì cũng gỡ gạc lại vốn có khi còn có thể lời to!”
Nói đến đây, ông ta nhìn Đỗ Tư Niên kỹ hơn, trong ánh mắt mang theo vài phần đánh giá nghiêm túc.
Từ trước đến nay, mỗi lần Đỗ Tư Niên tới tiệm sách chỉ là lặng lẽ xin chép văn, rồi cách một thời gian lại mang bản viết đến lấy tiền, chưa từng nói chuyện nhiều lời.