“Mấy người nghe gì chưa?”
Một phụ nhân lớn tuổi, vốn được dân trong Vân Cẩm thôn gọi là Tương thẩm, tay bưng rổ đồ thêu, vừa đi về phía gốc đa đầu thôn vừa cất tiếng. Chỗ ấy từ lâu đã thành nơi thôn dân tụ họp chuyện trò mỗi buổi chiều. Bà còn chưa đến nơi, giọng nói đã vang vọng trước, khiến không ít người tò mò ngoảnh lại.
“Tương thẩm, hôm nay lại có chuyện gì mới à?” Tiểu Mai nương, một quá phụ hay hóng hớt trong thôn, nhanh miệng hỏi.
Dưới gốc đa khi ấy đã có không ít người tụ tập. Tất cả đều ngừng công việc trong tay, nghiêng đầu lắng nghe. Tương thẩm đặt rổ xuống, ngồi vào tảng đá cạnh Tiểu Mai nương, thở phì phò nói:
“Trưa nay, nhà Thẩm gia, cách vách nhà ta, vừa mang về một tiểu ca nhi. Nghe đâu là để làm đồng phu lang cho Thẩm tiểu tử.”
“Ý bà nói là thằng bé đau ốm triền miên, Thẩm Hạo đó à?” Một đại hán ngồi bên, miệng ngậm tẩu thuốc, kinh ngạc hỏi lại.
“Chứ còn ai nữa!” Tương thẩm gật đầu.
Bà chậm rãi kể tiếp: “Hôm trước có một ông thầy tướng số đi ngang qua, đứng trước nhà họ hồi lâu như đang xem xét gì đó. Ta tò mò nên cũng ghé mắt nhìn.
Lát sau, ta nghe ông ta bảo với phu thê Thẩm Nhất rằng: "Muốn con trai khỏe mạnh, có tiền đồ về sau thì phải tìm cho nó một tiểu ca nhi làm đồng phu lang. Đứa nhỏ này còn phải có ngày giờ bát tự cái gì mà... "hợp nguyệt", thì Thẩm Hạo chẳng những khỏe mạnh mà sau này còn có thể thi đỗ công danh."
Cả thôn đều biết thằng nhóc ấy ham học, chỉ khổ nỗi thân thể yếu nhược. Ông ta nói xong liền đi ngay, cũng chẳng nhận lấy phân tiền nào, không giống hạng lừa gạt.”
Nói tới đây, bà hạ giọng:
“Không ngờ phu thê Thẩm Nhất thật sự tìm về một đồng phu lang. Ta còn nghe ngóng được, đứa nhỏ ấy số phận đáng thương lắm. Tên gọi Lam Trúc, quê ở huyện bên cạnh. Cha là tú tài, nương vốn con gái phú thương giàu có, chẳng may mất vì sinh khó.
Không rõ cha y nghe lời kế mẫu dèm pha thế nào, cuối cùng lại mang đứa nhỏ bán cho Thẩm gia làm đồng phu lang. Ta đã nhìn qua, quả là một tiểu ca nhi xinh đẹp, lanh lợi. Nhà Thẩm Nhất trong thôn ta tuy chẳng phải giàu sang, nhưng cũng là người đàng hoàng tử tế, lại có ruộng có bò. Hy vọng đứa nhỏ rồi sẽ có một cuộc sống tốt hơn.”
Kể xong, Tương thẩm còn buông thêm mấy tiếng thở dài. Người trong thôn vốn quanh năm gắn bó ruộng đồng, cuộc sống đủ ăn đủ mặc là đã mãn nguyện, nhưng nào có ai nghĩ đến chuyện bán con. Nhà kia có của hồi môn thê tử để lại, còn là tú tài công danh rộng mở, vậy mà vẫn đem con gả bán. Thật đúng là bất nhẫn vô cùng.