Pháp Y Tập Sự

Chu Ninh mỉm cười, giọng điệu hóm hỉnh :

“Thầy, em mới vào ngành được mấy tháng, kinh nghiệm chẳng có bao nhiêu. Ngoài Hoàng Thế Nhân còn ‘Hoàng Thế Nhân’ hơn… Lư tiến sĩ giục em vì chuyện gì chắc thầy cũng biết. Nhưng em thấy, mình trải nghiệm còn quá ít, dù có vài ý tưởng trong đầu, nhưng liên quan đến kỹ thuật chuyên sâu, em thực sự không am hiểu. Cần phải cân nhắc kỹ lưỡng.”

Lưu Vĩnh Tân trừng mắt liếc cậu một cái.

“Lại còn úp úp mở mở với tôi hả? Nói đi, cậu đang nhắm vào hướng nào?”

Biết không thể né được, Chu Ninh đành gật đầu. Cậu hiểu rõ Lưu Vĩnh Tân có ý tốt, cố ý tìm cách kéo mình thoát ra khỏi ảnh hưởng nặng nề của vụ án trước. Sự quan tâm đó khiến cậu thực sự cảm kích.

Nhưng nhắc tới chuyện mình gõ bàn phím rào rào trước màn hình máy tính, Chu Ninh hơi lúng túng. Thực ra cậu chỉ đang giải trí một chút khi rảnh rỗi thôi. Nhưng qua mấy vụ án liên tiếp, đầu óc cậu lại dần hình thành nên một vài suy nghĩ lớn hơn.

“Không giấu gì nữa. Gần đây em đang muốn tìm một người chuyên về lập trình phần mềm để hợp tác.”

Lưu Vĩnh Tân lập tức ngồi nghiêm chỉnh đối diện, bưng chén trà ra vẻ lắng nghe. Sự nghiêm túc có phần hài hước ấy khiến Chu Ninh bật cười thành tiếng.

Nhưng chỉ trong giây lát, cậu thu lại nụ cười. Ánh mắt dần nghiêm túc hơn.

“Thầy có nhớ không, lần trước em và cô Hạ cùng phục dựng khuôn mặt người chết bằng thạch cao? Em nghĩ nếu có thể dựa vào các dữ liệu như độ tuổi, giới tính, gen, màu da, tình trạng sức khỏe để lập trình vào hệ thống, thì sẽ không cần phải tốn hàng chục giờ ngồi điêu khắc từng khuôn mặt nữa. Mà kết quả cuối cùng cũng chưa chắc chính xác nếu người thực hiện là người khác.”

Chu Ninh đẩy nhẹ gọng kính, ánh mắt sáng lên.

“Nếu có phần mềm chuyên dụng, kết hợp cùng dữ liệu X-quang và CT scan, thì thậm chí chỉ cần vài mẫu xương vỡ cũng có thể tái dựng gần như chính xác hình dạng hộp sọ ban đầu. Từ đó, tái dựng khuôn mặt cũng sẽ chính xác hơn, khách quan hơn.”

Lưu Vĩnh Tân nghe đến đây thì mắt đã tròn xoe, tuy chưa hiểu hết các thuật ngữ kỹ thuật, nhưng ông đã cảm nhận được đây là một bước đột phá.

Chu Ninh tiếp lời:

“Ngoài ra, nếu có thể thiết kế phần mềm tích hợp trí tuệ nhân tạo để nó tự động học, tự động tính toán, thì nó có thể tự suy đoán các dạng thương tích theo từng kịch bản: tai nạn xe cộ, đuối nước, bị đâm, bị bắn, bị chém,...Mỗi dữ liệu nhập vào sẽ giúp hệ thống học thêm. Lâu dần, nó có thể tính toán ngược lại, dựa trên thương tích mà suy ra hung khí, lực đạo, thậm chí là tư thế khi bị tấn công.”

Lưu Vĩnh Tân lúc này đã không giấu được sự kinh ngạc, đứng bật dậy làm cả ly trà trên tay nghiêng đổ mà không hay biết.

Ông run run chỉ tay vào màn hình máy tính trên bàn:

“Ý cậu là chỉ cần nhập file X-quang và CT, máy tính sẽ tự động dựng lại hình người?”

Chu Ninh gật đầu.

“Cứ tạm hiểu vậy đi. Ý tưởng còn khá lý tưởng hóa, và em chưa có đủ dữ liệu. Nhưng nếu có thể tiếp cận những nguồn dữ liệu lớn về pháp y từ các dạng tử vong khác nhau, độ tuổi, mật độ xương, mức độ tổn thương thì phần mềm có thể phân tích và đưa ra mô phỏng rất sát thực. Đây là hướng em muốn thử khai phá.”

Nói đến đây, giọng Chu Ninh trầm xuống:

“Chúng ta là pháp y. Có khi chỉ còn lại vài mảnh xương cũng phải tìm ra sự thật. Nếu có công cụ như thế, không những tiết kiệm thời gian, mà còn nâng cao độ chính xác gấp nhiều lần. Quan trọng nhất là cho nạn nhân một câu trả lời xác thực. Đó mới là mục tiêu cuối cùng.”

Lưu Vĩnh Tân ngồi xuống lại, lặng người một lúc lâu rồi đập bàn một cái:

“Tôi nói rồi mà ,đầu cậu không giống người thường. Ý tưởng này nếu thực hiện được, có khi thay đổi cả ngành pháp y.”

Chu Ninh không tỏ ra cao ngạo, chỉ mỉm cười:

“Chỉ là một hướng đi thôi. Cần người hỗ trợ chuyên sâu bên phần mềm, dữ liệu y khoa. Một mình em không làm nổi.”

Lưu Vĩnh Tân gật đầu liên tục, như thể đang cố ghi nhớ từng chữ Chu Ninh vừa nói.

“Vậy khi nào cần người, cậu cứ nói. Tôi giúp cậu liên hệ, ít ra cũng có mấy sinh viên tốt nghiệp ngành phần mềm trong trường cũ của tôi. Dù sao cũng nên thử một lần.”

Chu Ninh nhìn ông, ánh mắt thoáng qua một tia cảm động.

“Thầy, thật ra thầy là người đầu tiên con kể chuyện này.”

Lưu Vĩnh Tân cười lớn:

“Vậy tôi xem như người đặt nền móng rồi hả? Được, thầy trò ta cùng nhau xây một cái gì đó đi. Không phải vì tên tuổi, mà là vì sự thật.”

Chu Ninh nhẹ nhàng gật đầu.

Mà quả thật, nếu tìm được đường đi đúng đắn cho kỹ thuật này, có lẽ không chỉ những vụ án đã xảy ra, mà cả những thân phận chưa từng được gọi tên cũng sẽ lần lượt được đưa ra ánh sáng.

Hoặc là, phần mềm cũng có thể dùng để kiểm tra độ tin cậy của lời khai nghi phạm.”

Chu Ninh vừa nói, vừa khẽ gõ lên mặt bàn, như đang chạm vào bản thiết kế còn nằm trong đầu mình.

“Nếu có thể mô phỏng và tái dựng lại hiện trường một cách chính xác theo lời kể, đặt nghi phạm vào hoàn cảnh họ miêu tả, thì chúng ta có thể phán đoán độ trùng khớp giữa lời khai và khả năng xảy ra trong thực tế.”

Cậu ngẩng đầu nhìn Lưu Vĩnh Tân, giọng càng thêm chắc nịch:

“Ví dụ, nạn nhân bị đánh một chùy từ phía sau. Dựa theo thương tích, chúng ta có thể phân tích chiều cao, thể trọng, thói quen ra tay của hung thủ. Nếu đối chiếu lời khai, phần mềm có thể dựng hoạt ảnh mô phỏng chuyển động, từ đó dễ dàng xác định ai đang nói dối, ai đang che giấu điều gì.”

Lưu Vĩnh Tân khẽ rùng mình. Càng nghe, ông càng thấy viễn cảnh Chu Ninh vẽ ra giống như bước ra từ một tiểu thuyết khoa học hình sự. Nhưng trong lòng ông, lại không hề có cảm giác hoài nghi, mà là kỳ vọng.

Ông không kìm được, gật đầu lia lịa.

“Nếu như phần mềm này có thật, thì những vụ án như 12.10 vừa rồi sẽ được rút ngắn thời gian phá án bao nhiêu? Nếu không có cậu cùng cô Hạ phục dựng gương mặt người chết, chưa chắc chúng ta đã xác định được thân phận nạn nhân. Và nếu không xác định được thân phận, thì làm sao lần ra đầu mối trong dữ liệu xã hội?”

Chu Ninh không nói gì, chỉ khẽ cười.

Lưu Vĩnh Tân liếc nhìn cậu một cái, chợt hỏi:

“Cậu đã nói chuyện này với tiến sĩ Lư chưa?”

Chu Ninh lắc đầu.

“Chưa ạ. Dù sao ông ấy cũng là tiến sĩ hóa học, lĩnh vực này không liên quan tới chuyên môn của ông ấy. Nói cũng vô ích.”

Lưu Vĩnh Tân xua tay, bác bỏ:

“Nói như vậy là sai. Lần trước ông Lư có đến, tôi cảm thấy ông ấy rất có thành ý. Ông từng nói dù không đúng chuyên ngành, vẫn sẵn sàng giúp liên hệ các chuyên gia, thiết bị,... chỉ cần có hướng nghiên cứu rõ ràng.”

Giọng ông càng lúc càng hào hứng:

“Nếu dự án này được thực hiện, hợp tác với Đại học Cầm Đảo, thì không chỉ là chuyện nội bộ ngành pháp y nữa. Mà là danh dự của cả thành phố, thậm chí cả tỉnh Lỗ Đông. Như lần trước cậu đăng luận văn kia, không phải cũng khiến khoa trong trường sôi sục sao?”

Nói rồi, Lưu Vĩnh Tân lập tức móc điện thoại ra, bấm gọi.

“Alo, tiến sĩ Lư phải không? Tôi là Lưu Vĩnh Tân, đội pháp y Khải Đông đây.”

“Lưu pháp y, chào anh! Có tin tức gì từ Chu pháp y không?”

Lưu Vĩnh Tân liếc nhìn Chu Ninh một cái, rồi tiếp tục:

“Cậu ấy mấy hôm nay bận rộn với vụ án lớn, chẳng chợp mắt được bao nhiêu. Vừa giải quyết xong, lại cùng bạn gái nhỏ của mình là giảng viên mỹ thuật đấy, nghiên cứu phục dựng gương mặt từ hộp sọ. Nhờ vậy mà vụ án kịp thời phá giải.”

Lư tiến sĩ ở đầu dây bên kia lập tức hào hứng hẳn.

“Thật vậy sao? Chỉ với hộp sọ mà phục dựng được khuôn mặt ư?”

Thừa cơ hội, Lưu Vĩnh Tân liền kể khái quát nội dung vụ án, đồng thời nói luôn cả kế hoạch phần mềm mà Chu Ninh đang ấp ủ. Dĩ nhiên, ông không nói quá chi tiết nhưng từng lời đều toát lên kỳ vọng.

Vừa nghe xong, Lư tiến sĩ bên kia lập tức không ngồi yên.

“Lưu pháp y, bảo Chu pháp y đừng vội làm gì cả! Cho tôi hai ngày, tôi sẽ trao đổi với lãnh đạo trong trường. Phần mềm này không chỉ là thiết kế thông thường, mà là một hướng nghiên cứu hoàn toàn mới. Tôi sẽ cố gắng thúc đẩy để lập hẳn một dự án nghiên cứu chính quy!”

Ngừng một chút, giọng ông trầm xuống:

“Dự án này liên quan đến nhiều chuyên ngành y học, phần mềm, máy tính, điện tử, công trình trí tuệ nhân tạo, thậm chí cả hình sự học. Tôi sẽ tìm cách tập hợp một đội ngũ chuyên gia liên ngành. Nếu thành công, đây sẽ là một bước ngoặt lớn không chỉ cho đại học Cầm Đảo, mà cho cả ngành điều tra hình sự.”

Lưu Vĩnh Tân nhìn Chu Ninh, giơ mày cười đắc ý.

“Được rồi. Anh cứ bàn với trường đi. Tôi sẽ bảo Chu Ninh viết lại ý tưởng rõ ràng, gửi cho anh.”

Lư tiến sĩ không ngừng nói lời cảm ơn, rồi mới chịu dừng máy.

Chu Ninh không kìm được bật cười. Cậu thật sự cảm động không phải vì được hỗ trợ, mà vì cảm nhận được lòng chân thành của những người đi trước như Lưu Vĩnh Tân hay Từ Đạt Viễn. Họ không chỉ lo cho công việc, mà còn thực sự muốn dìu dắt thế hệ sau.

“Cảm ơn thầy . Để lát nữa em viết lại, thực ra phần mềm này có thể triển khai từng phần một. Ví dụ như phục dựng gương mặt có thể là phiên bản đầu tiên. Sau đó, mỗi lần nâng cấp là thêm một tính năng mới.”

Lưu Vĩnh Tân xua tay, cười:

“Tôi không hiểu mấy thứ kỹ thuật cao siêu đó. Nhưng tôi tin người biết thì sẽ giúp cậu được. Tiến sĩ Lư nhất định sẽ toàn lực hỗ trợ.”

Ông vừa nói xong, lại hạ giọng, nheo mắt nhìn Chu Ninh:

“Cậu chuẩn bị tinh thần đi. Hai ngày nữa, không chỉ Lư tiến sĩ đến có thể ông ấy còn dẫn người tới.”

Chu Ninh ngẩn người.

“Ông ấy sẽ dẫn ai tới?”