Nhà họ Tô có ba anh con trai và hai cô con gái. Anh cả là Tô Kiến Quốc, tính tình thật thà, chậm chạp, không có chí lớn, đến tuổi thì cưới vợ, sống dựa vào mảnh ruộng của gia đình, cuộc đời cứ thế bình bình trôi.
Anh hai Tô Kiến Quân, tức ba ruột của Tô Hạ thì lại ngược hoàn toàn. Tính ông này mà nói thì ngang như cua, đầu đá như trâu. Mới mười bảy tuổi đã chê làm ruộng cực khổ, không chịu sống như anh mình, thế là lén lút bỏ nhà đi làm thuê tận nơi khác.
Mấy năm đầu mất tăm mất tích, ai cũng tưởng ông đi luôn không về. Ai ngờ bảy tám năm sau, Tô Kiến Quân đùng một cái trở về, dắt theo vợ con, ăn mặc bóng lộn, đi đứng bảnh bao, y như người từ thành phố về làng... phát tiền!
Từ ngày đó, ông thường xuyên lên thành phố, nghe nói làm ăn buôn bán gì đó. Dân làng râm ran bảo nhau: “Thằng Quân phát tài rồi!”. Nhưng đời đúng là không ai biết trước chữ ngờ, chưa kịp hưởng phúc bao lâu thì Tô Kiến Quân cùng vợ gặp tai nạn xe, cả hai vợ chồng cùng qua đời.
Còn cậu út Tô Kiến Thiết thì khỏi nói, được xếp hạng “con cưng của cuộc đời”. Cưới được vợ thành phố, sống luôn trên đó, quanh năm chỉ về quê đúng dịp Tết cho có mặt.
Giờ trong làng cũng chẳng còn mấy người của nhà họ Tô. Chỉ còn ông Tô, vợ chồng Tô Kiến Quốc, ba cô con gái và một cậu con trai. Nhưng khoan, đừng vội tưởng ai trong số này cũng là con ruột của anh cả Tô Kiến Quốc.
Trong ba cô con gái, chỉ có chị cả Tô Xuân là “hàng chính chủ”, hai cô còn lại là “gửi nuôi”. Cụ thể: cô thứ hai Tô Hạ là con gái duy nhất của Tô Kiến Quân; cô út Tô Thu là con của Tô Kiến Thiết.
Tại sao lại gửi con gái về quê nuôi?
Đơn giản lắm để sinh con trai.
Vợ Tô Kiến Thiết là giáo viên tiểu học ở thành phố, vì dính chính sách kế hoạch hóa gia đình nên muốn giữ việc làm thì không thể để lộ chuyện sinh con gái trước. Thế là cô con gái được gửi về quê nhờ ông bà nuôi, sau đó mới đẻ tiếp một quý tử cưng như trứng hứng như hoa.
Còn Tô Hạ bây giờ thì sao?
Cô năm nay mười lăm, sắp mười sáu tuổi, đang học lớp 9 tại một trường cấp hai ở thị trấn. Gần đây, Tô Hạ nghe phong phanh bác dâu có ý định cho cô nghỉ học sau cấp hai, đi làm công nhân ở một nhà máy gần đó. Lý do? Giảm bớt gánh nặng gia đình, kiếm tiền tự nuôi thân.
Tô Hạ đưa tay xoa mặt bàn tay khô ráp khiến da mặt nhói lên từng cơn. Cô cúi nhìn đôi tay nứt nẻ của mình, thở dài não nề. Mà buồn hơn nữa là khi ánh mắt rơi xuống vòng một phẳng lì, Tô Hạ càng thấy đời bất công.
Cô chạm nhẹ, rồi mím môi...
Ừ thì... chắc cỡ A. Mà là A bẹt bẹt ấy chứ đừng mong gì hơn.
Trong sân
“Hồng Mai, đang làm bữa sáng hả?”
Tiếng gọi vang lên. Trương Hồng Mai bác dâu của Tô Hạ ngẩng đầu lên, thấy vợ trưởng thôn đang bước vào sân. Vừa thấy người quen quyền lực, sắc mặt Trương Hồng Mai lập tức đổi màu, nở ngay nụ cười giả trân:
“Trời đất, chị Thúy Hương! Sao chị lại ghé chơi? Mau vào nhà ngồi chơi, khát không để em rót cốc nước nhé!”
“Thôi khỏi, hôm nay tôi tới tìm con bé Tô Hạ. Nó có nhà không?” Cốc Thúy Hương hỏi.
“Có chứ, đang ngủ nướng trong phòng chưa chịu dậy nữa kìa. Chị nói coi, con gái lớn đầu rồi mà lười ơi là lười, tôi đây khổ quá trời, ngày nào cũng hầu hạ từ người già đến trẻ con, không ai giúp một tay...”
“Rítttt” tiếng cửa mở vang lên, cắt phăng màn than thở dài dằng dặc.
Tô Hạ đẩy cửa bước ra, liếc mắt đã thấy bà Thúy Hương đang đứng cạnh Trương Hồng Mai. Cô ngẩng đầu, ánh mắt dừng lại ở người bác dâu thêm vài giây.
Chỉ một ánh nhìn thôi mà Trương Hồng Mai lập tức mất tự nhiên, ánh mắt láo liên, tránh né, miệng cũng chẳng buông được thêm lời nào.