Ngồi ở hàng đầu tiên là một tiểu nha đầu, tiểu oa này tuy nhỏ tuổi nhất, nhưng lại là đứa thông minh nhất trong đám trẻ.
Nhan Thanh Họa vừa mới đọc xong hai lượt, tiểu nha đầu đã có thể bập bẹ đọc thuộc lại theo.
"Hồng Nha thật thông minh, thuộc rất tốt." Nhan Thanh Họa cười khen.
Hồng Nha ngượng ngùng cúi đầu, đôi chân nhỏ đi giày rơm cọ cọ vào ghế đá hai cái, không nói một lời.
Cậu bé trai cao lớn ngồi cạnh là tôn tử của thôn trưởng, mày rậm mắt to, trông rất hoạt bát. Nghe vậy, cậu bé liền huých nhẹ vào người Hồng Nha: “Tiên sinh đang khen muội đó.”
Bấy giờ Hồng Nha mới lí nhí cất lời: “Cảm ơn tiên sinh ạ.”
Nhan Thanh Họa lại nhìn sang cậu bé: “Bình Tử là ca ca, càng phải chăm chỉ học hành.”
Vương Tam Bình gắng sức gật đầu, lớn tiếng đáp: "Học trò đã biết, thưa tiên sinh."
Nhan Thanh Họa thầm thở dài trong lòng.
Nhưng dẫu có chăm chỉ học hành, thì có tương lai gì đâu chứ?
Bản thân nàng cũng mông lung lắm, chẳng hiểu vì sao thôn trưởng lại nhờ nàng dạy chữ cho lũ trẻ trong thôn. Nàng không có công việc mưu sinh nào khác, chỉ nghĩ rằng có lẽ ông thương nàng bơ vơ không nơi nương tựa, nên mới cho nàng một con đường sống.
Thế nhưng, dạy học cho đến bây giờ, nàng lại ngày càng yêu thích công việc này.
Lão thôn trưởng đã đến cái tuổi tri thiên mệnh*, nếu không phải vì thanh niên trai tráng trong thôn đều không còn thì ông cũng không tại chức đến tầm tuổi này.
Lúc này ông đang cùng những người thôn dân khác đi làm đồng về. Đi ngang qua cây đa, ông từ xa đưa mắt nhìn lại, rồi gật đầu một cái đầy mãn nguyện.
Đi theo sau ông là một nhóm chừng ba mươi người cả nam lẫn nữ. Đa phần là nữ nhân, còn nam nhân thì phần lớn chân cẳng không được lành lặn, nhìn qua là biết những người bị loại trong đợt trưng binh năm đó.
Có một tẩu tử ngoài ba mươi tuổi thấy cảnh này, không khỏi mỉm cười nói: “Vẫn là thôn trưởng nhà ta tốt bụng, vừa tìm được người trông nom lũ trẻ, lại vừa giúp cho Nhan nha đầu có cái ăn cái mặc."
Thời buổi này, sống được đã là không dễ. Thiên tai liên miên, triều đình thì bất nhân, dân chúng đến cơm cũng không đủ ăn, còn nói gì đến chuyện học hành biết chữ để mong ngày đổi đời?
Chẳng qua là do năm đó lão thôn trưởng kiên trì, mà thôn dân quả thực cũng yêu mến nha đầu này, nên việc mới thành.
Nghe tẩu ấy nói, gương mặt sạm đen vì sương gió của ông lại càng trĩu nặng ưu tư: "Đám hài tử vốn đã ăn không đủ no. Nếu đến một niềm trông mong cũng không có, thì làm sao mà lớn lên được.”
Câu nói này của ông quả thực có phần thâm thúy, nhiều người nghe mà không hiểu rõ. Số ít người hiểu được thì lại chẳng biết đáp lời ra sao, đành chỉ biết im lặng.
Chú thích: (*) “ngũ thập nhi tri thiên mệnh” - Là câu nói của Khổng tử ý chỉ rằng đến độ tuổi này, con người đã trải qua đủ thăng trầm, có đủ sự chín chắn, kinh nghiệm để biết ý nghĩa của cuộc đời và lẽ sống.