Sáng thứ ba, An Dư dậy sớm. Mẹ Trình ngạc nhiên khi thấy cô đã ngồi vào bàn ăn, tay còn cầm cặp.
“Dậy sớm thế? Con định thi chạy nước rút à?” Bà cười trêu, đặt hộp sữa xuống bàn.
“Con muốn đến sớm một chút… để quen lớp.” Cô đáp, giọng còn ngái ngủ.
Ba dượng khoác áo vest, đi ngang qua, thêm lời: “Có gì khó thì cứ gọi cho ba. Đừng cố một mình.”
An Dư khẽ gật, đáp nhỏ: “Con biết rồi.”
Cô tới lớp sớm đến mức hành lang còn nghe rõ tiếng gió len qua các khung cửa, rèm trắng khẽ rung, bụi li ti bay trong một trục sáng dài như sợi chỉ.
Bậc thang tầng ba mát lạnh, mùi phấn bảng mới lau vẫn phảng phất. Khoảng sân dưới kia còn vắng, chỉ có mấy bác lao công gom lá ngô đồng vào những đống nhỏ xinh, tiếng chổi tre kéo trên nền xi măng tạo thành nhịp đều đều, nghe như tiếng thở của cả ngôi trường trước giờ ồn ã.
Cửa lớp 12/1 mở hé. An Dư bước vào, đặt cặp xuống, nghe tiếng đồng hồ treo tường kéo kim qua vạch 6 bằng một tiếng “tách” mỏng manh. Bàn cuối cạnh cửa sổ vẫn là một khoảng trật tự đặc biệt. Mép bàn sạch, vỏ gỗ láng, vệt nắng vừa chạm đến chưa kịp nóng lên, và trong ngăn trái, một thế giới nhỏ của đường thẳng và góc vuông.
Cô cúi người, mở ngăn bên phải của mình để xếp lại vở, rồi vô thức liếc sang ngăn bên trái. Giữa chồng tập vở sắp thẳng tắp ấy, có một tờ giấy nháp xếp làm tư, màu giấy hơi ngà vì dùng lâu, mép trên dính chút than chì.
Cô do dự một giây, khẽ mở ra.
Những dòng công thức hiện ra gọn đến mức cô có cảm giác đang nhìn vào một đoạn nhạc phổ: dấu bằng thẳng hàng, ký hiệu ∑ và lim như được vẽ bằng thước, chú thích viết nhỏ đến mức nếu không để ý sẽ bỏ qua mất, vậy mà không hề rối mắt.
“Chữ đẹp thật…”
Ở góc dưới có một sơ đồ cực nhanh, chỉ vài nét mũi tên và hai chữ nhấn “điều kiện”. Chữ viết ấy đẹp nhưng không phô trương. Nét đều, không nhọn, không tròn, giống như người viết chỉ cần mọi thứ ở đúng chỗ của nó.
An Dư gập tờ giấy lại, đặt lại y như cũ, lòng thoáng một cảm giác lạ lẫm cái ngăn nắp ấy, không hiểu sao làm cô bớt sợ buổi sáng.
Gần tới giờ vào lớp, tiếng chân bắt đầu rầm rì trên hành lang, tiếng gọi nhau í ới của mấy bạn nam ở dãy cuối, mùi dầu gội thoang thoảng lẫn mùi bút mực mới.
Tống Dư Niên bước vào khi chuông báo bảy giờ kém mười. Cậu đặt cặp xuống ghế, động tác nhẹ như không, kéo ngăn trái ra kiểm tra một lượt rồi đóng lại, ánh mắt lướt qua mép bàn, dừng thoáng trên tờ giấy nháp đã được đặt đúng vị trí.
Cậu không nói gì, chỉ đẩy hộp bút sâu thêm một chút, nhường lại cho tôi đúng hai phân khoảng trống như hôm qua. Không cần giao ước, trật tự ấy vẫn được tái lập, bình tĩnh như một thói quen cũ.
Tiết đầu là Văn. Vẫn là cô giáo Văn có giọng đọc đặc biệt. Mỗi lần đánh dấu chấm, giọng cô rơi xuống như hạt mưa chạm mặt hồ. Còn khi kéo dài một nhịp, chất giọng mỏng của cô vươn ra kín cả phòng. Hôm nay học đoạn thơ tự sự, cô bảo mỗi người đọc một khổ.
“Trình An Dư, em đọc khổ hai nhé.”
Tới lượt cô, tay tự nhiên ướt mồ hôi, khi đứng lên, ghế va nhẹ vào chân bàn tạo một tiếng khô, tim như chạm trúng cái âm thanh ấy mà khựng.
An Dư mở sách, mắt lướt qua hàng chữ, giọng bật ra hơi run. Ở khổ thứ hai, nhịp thơ cần ngắt ở giữa câu, cô lại kéo dài quá một nửa, vài tiếng cười nhỏ rơi ở dãy trên. Cô mím môi, đầu môi khô, tay trái cầm sách vô thức siết chặt, lắp bắp: “Em… xin lỗi, để em đọc lại…”
Khi đó, có một âm thanh rất nhỏ vang lên cạnh cô, tiếng đầu ngón tay gõ vào mặt bàn, cốc… cốc… cốc, đều đều như metronome.
Không nhanh, không chậm, đúng bằng nhịp mà cô đã đọc mẫu lúc đầu giờ. An Dư nghiêng mắt, không quay đầu. Tống Dư Niên vẫn nhìn thẳng lên bảng, tay phải cầm bút, tay trái gõ nhịp, ánh mắt không đổi. Nhịp gõ lẫn vào tiếng quạt trần, vào ồn ào xa xa, nhưng với cô lúc đó, nó lớn ngang tiếng tim.
An Dư thở ra một hơi, bắt nhịp lại, đọc tiếp. Ở chỗ ngắt giữa câu, ngón tay cậu chậm một nhịp rồi gõ, cô dừng đúng lúc, tiếng cười ở dãy trên tắt như bị cắt. Cô đi hết khổ thơ mà không vấp, giọng đến cuối dần tròn và ấm.
Cô giáo mỉm cười: “Đúng rồi, giữ nhịp như vậy. Tốt lắm.”
An Dư ngồi xuống, cột sống buông lỏng dần. Ngón tay gõ nhịp của cậu đã dừng, tay phải viết thêm mấy dòng vào vở như chẳng liên quan gì. Trong đầu cô chạy một câu rất ngắn: cậu ấy… giúp mình ư? Rồi lập tức tự phủ định: không, chỉ là cậu ấy ghét sai nhịp. Nhưng rồi cô vẫn mở miệng khẽ nói: “Cảm ơn…”
Cậu vẫn viết, không ngẩng đầu, chỉ để lại một cái “Ừ” nhỏ xíu, nhẹ đến mức cô không chắc mình có nghe nhầm không.
Giờ ra chơi, lớp nổ tung như mọi lần. Mấy bạn nữ tụm năm tụm ba bàn về đề cương Văn, mấy bạn nam đổi nhãn dán cầu thủ với nhau, tiếng ghế kéo kèn kẹt.
Một bạn nữ tóc buộc đuôi ngựa dừng trước bàn cô, hai tay ôm tập, ngập ngừng nghiêng sang phía Tống Dư Niên: “Bạn Tống… hôm qua mình nghỉ, cậu có thể cho mình mượn vở chép bài Toán không?”
Cậu ngẩng lên, đôi mắt đen và yên như một mặt gương. “Không có.”
Bạn nữ sững một giây, đỏ mặt, lí nhí: “Xin lỗi”, rồi vội vàng quay đi. An Dư nghe được tiếng thở ra nhẹ của chính mình mà không rõ vì sao.
Thì ra không phải chỉ riêng cô bị tính lạnh của cậu chặn lại. Cậu lạnh… đều.
Lớp trưởng đi phát giấy phân nhóm ôn thi. An Dư được xếp nhóm bốn người, cùng hai bạn nữ bàn trên và một bạn nam nói năng nhỏ nhẹ. Cả nhóm hẹn với nhau sau giờ trưa sẽ ngồi lại mười lăm phút chia bài. Cô ghi nhanh vào sổ, cuốn sổ mới bìa xanh, trang đầu còn thơm mùi mực, góc phải trên cô dán một mẩu sticker mèo ngủ từ hồi còn ở Nam Thành, nhìn vào thấy yên.
Tiết Toán sau đó là dạng bài cô thường sợ, tham số và điều kiện xác định. Giáo viên viết một hệ không quá phức tạp nhưng giấu điều kiện ở góc khuất, cả lớp xì xào.
Giáo viên bảo: “Bạn nào thử lên bảng,” rồi đảo mắt, cuối cùng điểm đúng An Dư: “An Dư, em thử xem.”
Cô đứng, phấn trên tay lạnh như vừa được rửa qua nước. Viết được hai dòng, cô ngập ngừng ở chỗ đặt điều kiện. Dưới lớp, một hai tiếng thì thầm: “Đến rồi nè…”
An Dư nuốt nước bọt. Ngay lúc ấy, ở rìa tầm mắt, mép vở của Tống Dư Niên lại trượt rất khẽ, lộ ra đúng góc trái, nơi một mũi tên chì nhỏ như sợi tóc chỉ xuống hai chữ: [Điều kiện.]
An Dư không nhìn kỹ, chỉ cảm ơn mọi ngôi sao trên đầu vì mắt mình còn tốt để bắt được ký hiệu nhỏ như thế. Tay cô lên bảng đặt điều kiện, biến đổi, thế, nghiệm rơi gọn xuống cuối dòng.
Cô gật: “Khá đấy, chỉ cần chú ý điều kiện nữa là được.”
Khi cô về chỗ, cậu đã rút vở về, đặt thước dọc mép như cũ. Một thói quen bảo vệ ranh giới, nhưng không phải hàng rào. An Dư mở hộp bút, lấy ra cái ruột mực mới cậu đưa hôm qua, thay vào cây bút bi nắp trong suốt vốn đã viết được ba chữ “cảm ơn” trong đầu mà không có nơi đặt. Đầu bút chạy trên giấy êm như vừa cắt một đường chỉ thẳng.
Giờ trưa, căn tin ồn, mùi dầu xào, mùi canh nóng, tiếng rổn rảng dội vào tường. An Dư chọn đi vòng qua thư viện, ngồi ở băng ghế gỗ bên hiên, mở hộp cơm mẹ chuẩn bị một nắm cơm nắm nhỏ rắc mè đen, thêm quả trứng gà luộc bóc sẵn và vài lá xà lách. Gió từ khoảng sân đẩy qua, có tiếng bóng nảy xa xa. Cô bật cười khi nghĩ đến cảnh một người ghét sai nhịp lại giúp mình giữ nhịp lúc đọc thơ. Có lẽ trên đời, mọi thứ đúng sai không cố định, chỉ tùy cách người ta nhìn.
Vào lại lớp, nhóm bốn người họ trải vở ra bàn. Bạn nam nhỏ nhẹ phân công: “Tớ làm phần đại số, hai bạn bên làm hình học và xác suất, An Dư làm phần hàm số nha.”
An Dư gật, nhận tập đề cương. Trong lúc bàn bạc, ở bàn bên, Tống Dư Niên lặng lẽ viết trong sổ, thỉnh thoảng lật sách, không chen một tiếng nào vào cái ồn xung quanh. Có lúc bạn lớp phó học tập mang tờ giấy qua nhờ cậu xem giùm một câu. Cậu nhận, gạch hai dòng, trả tờ giấy lại, không thêm lời. Bạn lớp phó nói: "Cảm ơn.” Cậu gật đầu, rồi hết.
Hai tiết Lý liên tiếp buổi chiều đến nhanh. Thầy Lý nổi tiếng không khoan nhượng. Bài tập của thầy như bậc thang dựng đứng, bước một lỡ nhịp là ngã đến cuối bậc. Thầy cầm phấn vừa viết vừa quay xuống bất ngờ: “Bàn cuối cạnh cửa sổ, đúng, em, tên gì ấy nhỉ? Trình An Dư. Em giải thử câu 3. Đổi pha đi cho thầy xem nào.”
Cả lớp đồng loạt “Ồ” rất nhỏ, An Dư nghe răng mình khẽ cắn vào nhau. Cô cầm bút, viết nhanh, cố nhớ lại bụi phấn đã vẽ lúc nãy. Một chỗ đổi pha yêu cầu chú ý dấu âm. Cô lơ mơ, cổ họng khô.
Ở mép bàn, một mũi tên nhỏ hé thêm. Lần này không phải chữ, chỉ là ký hiệu Δφ được khoanh tròn bằng nét chì mảnh. An Dư kéo hơi thở, viết Δφ = φ2 – φ1, đổi dấu đúng chỗ, bỗng thấy bài toán tự mở ra.
“Được.” Thầy nói, giọng đã nhẹ hơn: “Cẩn thận.”
Cô ngồi xuống, thấy trong người như vừa chạy hết một vòng sân mà không đứt hơi. Không biết nên nói gì với cậu, cô kẹp một mảnh giấy nhỏ vào mép sách của cậu, một hình dán mèo con ngủ gật y như sticker trên sổ cô, chỉ như cách đặt xuống một nụ cười mà không làm phiền. Cậu thoáng nhìn, không bóc ra, cũng không đẩy lại chỉ là để nguyên, tiếp tục viết.
Gần cuối ngày, cô chủ nhiệm vào nhắc: “Tuần sau kiểm tra giữa kỳ. Các bạn nhớ ôn đúng trọng tâm.”
Cả lớp rào rào, tiếng thở dài đan lẫn tiếng bút gõ nắp. An Dư thu dọn vở. Trong ngăn trái, tờ giấy nháp buổi sáng vẫn nằm đó. Lúc đóng ngăn, Tống Dư Niên cầm tờ giấy, gập làm tư, nhét vào túi áo khoác. Cô nghĩ cậu sẽ vứt. Nhưng không, cậu bỏ vào bìa trong cùng của tập Toán, kẹp rất phẳng. Một thói quen giữ lại mọi thứ ở đúng chỗ kể cả một tờ nháp.
Trước khi ra về, lớp trưởng tới phát lịch trực nhật tuần. An Dư nhìn bảng phân công. Tên cô ở thứ năm cùng hai bạn nữa. Rời bảng, cô quay lại thì gặp Tống Dư Niên đứng ngay lối đi giữa hai dãy bàn. Cậu nhìn lịch trực, mắt lướt qua, không dừng lại ở tên ai. Cô đứng nép sang, nói rất nhỏ, không chắc là với cậu hay với chính mình: “Ngày mai tớ đến sớm.”
Cậu không hỏi vì sao, cũng không gật đầu. Nhưng khi cô đi ngang, cậu nghiêng lệch thân người, nhường lối, như nhường một vệt nắng ở mép bàn mỗi sáng.
Chiều xuống, sân trường bật lên mùi nắng cũ, lá ngô đồng rơi mau hơn. An Dư đi chậm qua sân bóng rổ. Nhóm con trai đang chia đội, tiếng giày đánh vào mặt sân như một thứ nhạc cụ giản dị. Cô không tìm cậu, cũng không chắc mình muốn thấy hay không. Cô băng qua sân, ra cổng, lên xe buýt số 3. Nắng nghiêng qua khung kính thành dải dài trên đùi, dãy phố trượt qua như các dòng chữ trong vở mới.
Tối đó, An Dư làm bài đến gần mười giờ. Ba dượng gõ cửa nhắc đi ngủ sớm, cô “vâng” mà tay còn muốn gạch thêm vài dấu gạch chân nữa. Trước khi tắt đèn, cô lấy cuốn sổ bìa xanh, mở trang thứ hai, đặt đầu bút lên mà không viết vội. Cô chờ cho những tiếng ồn trong đầu lắng xuống, tiếng phấn, tiếng quạt, tiếng gõ nhịp rất khẽ trên mặt bàn. Rồi cô viết:
"Ngày DD/MM/YY. Hôm nay trời nắng.
Có những người nhìn qua tưởng là bức tường, nhưng hóa ra chỉ là chiếc thước kẻ. Họ đo lại khoảng cách, căn cho thẳng, và nếu mình chịu yên, họ sẽ nhường thêm hai phân không gian để cùng ngồi.
Hình như cậu ta không lạnh với tôi mà xung quanh cậu ta… đều như vậy. Tôi không giận cậu nữa rồi…"
An Dư dừng bút, thêm một dấu chấm nho nhỏ, khép sổ. Ngoài cửa sổ, gió rót qua giàn mướp thành một thứ âm thanh mềm, giống như cái gõ nhịp trên mặt bàn buổi sáng, đều và yên. Cô kéo chăn, nghĩ đến tờ giấy nháp gập làm tư, đến sticker mèo con dán ở mép bìa cậu vẫn chưa gỡ, nghĩ đến hai phân không gian im lặng ở giữa một ngăn bàn chung. Trong lòng, một thứ gì đó rất nhỏ, rất ngoan đặt xuống đúng chỗ của nó.