Thơ rằng:
Giang Nam đẹp,
Cảnh cũ đã từng quen.
Nắng lên sông thắm hơn lửa,
Xuân về sông biếc tựa lam.
Sao nỡ quên Giang Nam?
Nhớ Giang Nam,
Nhớ nhất là Hàng Châu.
Chùa trong trăng tìm quế tử,
Gối đình quận ngắm triều dâng.
Ngày nào lại ghé thăm?
Nhớ Giang Nam,
Thứ đến nhớ Ngô cung.
Rượu Ngô một chén xuân trúc diệp,
Múa Ngô đôi vũ túy phù dung.
Sớm muộn sẽ tương phùng.
Ba bài thơ này, bài đầu tiên là “Nhớ Giang Nam – Giang Nam đẹp”, hai bài sau là “Nhớ Giang Nam – Nhớ Giang Nam”, đều là của thi nhân đời Đường Bạch Cư Dị. Chỉ với vài câu ngắn ngủi đã phác họa rõ nét những cảnh sắc đẹp đẽ, đáng xem nhất của vùng Giang Nam. Từ đó, hai chữ “Giang Nam” đã nói lên biết bao nỗi niềm triền miên, tình mây ý nước, khiến người ta vừa nghe đã lòng đã hướng về.
Người đời đều biết Giang Nam đẹp nhưng lại không biết trên thế gian này cũng có một nơi được mệnh danh là “tiểu Giang Nam trên đất Tắc”, đó chính là Phu Châu thuộc địa phận Thiểm Tây.
Vị trí địa lý của Phu Châu vô cùng hiểm yếu, giao nhau với địa giới của năm huyện xung quanh là Trung Bộ, Đắp Thành, Lạc Xuyên, cái gọi là “tam xuyên giao nhau, ngũ lộ khâm hầu”, vì vậy còn được gọi là thành Ngũ Giao, từ xưa đến nay luôn là vùng đất tranh chấp của các nhà binh.
Xung quanh còn có ba ngọn núi Bách Sơn, Hoàng Long Sơn, Phượng Hoàng Sơn tạo thành thế chân vạc, hai con sông Lạc và Hồ Lô song song chảy qua, núi xanh bao bọc, sóng biếc dập dờn, thật là non nước hữu tình, không thua kém gì phong cảnh Giang Nam, cho nên lại có danh xưng “tiểu Giang Nam trên đất Tắc”.
Hôm ấy, đúng lúc đang đầu hạ, vào giờ ngọ, nắng hè gay gắt. Trong thành Phu Châu, dân chúng phần lớn đều ở trong nhà nghỉ trưa tránh nóng nhưng ở bờ sông Hồ Lô phía tây lại đang vô cùng ồn ào náo nhiệt.
Hóa ra gần bờ sông trồng rất nhiều cây liễu, hòe, dương, đều là những cây cổ thụ lâu năm, có mấy cây tuổi thọ đến trăm năm, phải mấy người ôm mới xuể. Cành lá xum xuê che kín cả một khoảng trời, tạo thành một vùng râm mát.
Bởi vì gần bờ sông, tiếng nước róc rách, gió nhẹ từ mặt sông thổi vào cho nên không có chút nóng nực nào, đúng là một nơi tốt để gϊếŧ thời gian và hóng mát.
Giờ này khắc này, trên bờ sông có hơn mười đứa trẻ khoảng chừng sáu bảy tuổi, đứa nào đứa nấy cởi trần, xắn quần, đang ở vùng nước cạn ven sông không ngừng nghịch nước bắt cá.
Chợt thấy có một đứa trẻ cúi đầu nhìn chằm chằm mặt nước, ngơ ngác đi về phía nước sâu. Mới đi được hai bước, liền nghe một đứa trẻ lớn hơn bên cạnh quát: “Cẩu Tử mau quay lại!”
Đứa trẻ tên Cẩu Tử giật mình, vội quay người, ngoan ngoãn lội nước trở về. Đứa trẻ lớn hơn bắt lấy nó, dạy dỗ: “Đã nói không được đi ra chỗ nước sâu, tại sao không nghe lời?”
Những đứa trẻ bên cạnh cũng nhao nhao nói: “Lúc trước Phượng ca nhi suýt nữa xảy ra chuyện, Thanh Thanh tỷ đã dặn chúng ta rồi, không được ra bờ sông chơi. Ngươi mà còn gây chuyện nữa thì sau này đừng hòng được tới đây.”
Đứa trẻ bị mắng cúi đầu, không nói một lời. Đứa trẻ lớn hơn lại hỏi: “Cẩu Tử, ngươi nghe rõ chưa?”
Tiểu Cẩu Tử mới bặm môi nói: “Ta thấy ở đó có nhiều nòng nọc nên mới muốn qua đó.”
Bọn trẻ nghe vậy đều cười rộ lên. Đứa trẻ lớn hơn liền nói: “Ra là ngươi vì không bắt được nòng nọc, chuyện này có gì khó? Ngươi theo ta.” Hắn kéo Tiểu Cẩu Tử đi về phía bờ hai bước, nhẹ nhàng vén những cành lá bồ hoàng dài ra, liền thấy bên dưới có một chuỗi những chấm đen tròn như một chuỗi vòng cổ trân châu đen nổi trong nước, có cái không động đậy, có cái lại đang ngoe nguẩy.
Tiểu Cẩu Tử cúi người xuống, trợn to hai mắt, chỉ thấy bên dưới những viên trân châu đen cực lớn, thò ra một cái đuôi nhỏ, đang run rẩy. Tiểu Cẩu Tử “oa” một tiếng, vội đưa tay vớt lên, cả nước lẫn nòng nọc đều được nâng lên. Dần dần, nước từ kẽ tay chảy hết, chỉ còn lại một con nòng nọc đen sì đang ngọ nguậy trong lòng bàn tay.
Lũ trẻ xúm lại, tất cả đều bật cười.
Tiểu Cẩu Tử vô cùng vui sướиɠ, đột nhiên nói: “Ta phải cho Phượng ca nhi xem.” Nói rồi, nó lảo đảo từ bờ sông lên bờ, vui vẻ chạy về phía một cây liễu lớn cách đó không xa.
Lũ trẻ vây quanh đều chạy theo sau.
Liễu rủ bên bờ sông như tơ như màn, gần như rủ xuống đất, che kín cả cảnh vật bên trong. Chỉ khi chạy đến gần mới thấy dưới gốc cây, dựa vào thân cây là một bóng hình nhỏ bé, cũng chỉ khoảng sáu bảy tuổi, trên đầu búi một cái tóc củ tỏi gọn gàng, để lộ ra gương mặt hơi ửng hồng.
Đứa trẻ này tuy còn nhỏ nhưng môi hồng răng trắng, xinh đẹp đáng yêu. Lúc này, nàng đang nhắm mắt, hàng mi dài như hai chiếc quạt nhỏ cong vυ"t lặng yên, phảng phất như đang say giấc nồng.
Tiểu Cẩu Tử và lũ trẻ thấy vậy lại có chút không dám đến gần. Đang do dự thì hàng mi dài của đứa trẻ dưới gốc liễu khẽ động, rồi mở mắt ra. Thấy mọi người đều ở trước mặt, nàng liền hỏi: “Có chuyện gì vậy?” Giọng trẻ con non nớt nhưng lại có một vẻ dịu dàng không tên.
Mọi người vội đẩy Tiểu Cẩu Tử một cái, Tiểu Cẩu Tử mới nhớ ra, liền vội tiến lên, cẩn thận đưa con nòng nọc trong lòng bàn tay cho Phượng ca nhi xem.
Phượng ca nhi cúi đầu nhìn thoáng qua, hỏi: “Sao lại bắt được thứ này?”
Tiểu Cẩu Tử mắt long lanh nhìn, lại không nói nên lời. Đứa trẻ lớn hơn cười nói: “Ta biết rồi, chắc là Cẩu Tử nghe nói mấy hôm trước Phượng ca nhi vì bắt nòng nọc mà rơi xuống nước cho nên hôm nay cố ý bắt con này đến cho ngươi.”
Tiểu Cẩu Tử nghe vậy bèn thở phào nhẹ nhõm. Phượng ca nhi nghe xong, không nhịn được bật cười: “Ra là vậy, thật là có lòng quá, cảm ơn nhé.” Nụ cười ấy càng thêm một vẻ dịu dàng, nàng giơ tay nhẹ nhàng xoa đầu Tiểu Cẩu Tử.
Lũ trẻ trợn mắt há mồm, nhất thời đều ghen tị với Tiểu Cẩu Tử.
Phượng ca nhi thấy con nòng nọc trong lòng bàn tay Tiểu Cẩu Tử vẫn còn đang giãy giụa, liền nói: “Không có nước thì nó sẽ chết mất.” Đứa trẻ lớn hơn vội lấy nửa cái vại sành vỡ lúc trước dùng để chơi đùa múc nước đưa đến trước mặt. Tiểu Cẩu Tử lưu luyến buông tay, thấy con nòng nọc rơi vào vại sành, ở bên trong bơi lội tung tăng.
Phượng ca nhi cúi đầu ngắm nhìn con nòng nọc, thấy nó bơi đông lượn tây, lúc thì dừng lại, như con chó nhỏ dí mũi vào thành vại, giống như như đang tìm đường ra nhưng cuối cùng vẫn không thoát khỏi được cái vại sành vỡ này. Cái đuôi ngắn nhỏ của nó lắc lư càng lúc càng nhanh, dường như đang bối rối.
Nàng đang ngẩn người nhìn, bỗng nhiên nghe thấy tiếng bước chân vang lên. Phượng ca nhi ngẩng đầu, bất nhiên không biết nên khóc hay cười, ra là mấy đứa trẻ kia đi rồi lại quay lại, đứa nào đứa nấy trên tay đều cầm một con nòng nọc, đều dâng lên như dâng vật quý.
Phượng ca nhi đành bảo chúng bỏ hết nòng nọc vào vại sành. Lũ nòng nọc trong vại thấy bạn liền xúm lại, chạm đầu chạm đuôi nhau.
Lũ trẻ thấy Phượng ca nhi cúi đầu không nói, cũng lặng lẽ ghé lại xem nòng nọc bơi trong vại sành. Thấy rất nhiều cái đuôi nhỏ run rẩy, rất đáng yêu, tất cả đều cười ha hả.
Mọi người nhìn một lúc lâu, Phượng ca nhi mới tỉnh lại, bèn cười nói: “Tuy bắt chúng nó vui thật nhưng nếu để lâu trong vại mà không có thức ăn thì chúng nó sẽ chết đói mất. Hay là chúng ta thả chúng về sông đi.”
Lũ trẻ nghe xong rất bất ngờ, nhưng vì là Phượng ca nhi nói nên đều đồng ý. Chúng lập tức vây quanh Phượng ca nhi đi đến bờ sông. Phượng ca nhi cúi người định đổ nòng nọc về sông, ánh mắt nhìn xuống, thấy bóng mình phản chiếu trên mặt nước, bỗng nhiên nàng cảm thấy hoảng hốt.
Trong lúc chần chừ, cái vại nghiêng đi, dòng nước chảy xuống, gợn sóng lăn tăn, bóng người trên mặt nước bỗng nhiên méo mó như thật như ảo.
Phượng ca nhi nhíu mày, trước mắt thế mà hiện ra rất nhiều cảnh tượng hỗn loạn.
“Quý Đào Nhiên!” Là ai đang gào thét đến xé lòng.