Trên bàn cơm, Cố Chiêu đang ăn bỗng nhiên mở lời:
"Bà nội, có phải tiền bạc trong nhà không còn đủ dùng nữa không ạ? Hay là, mấy ngày ông nội tĩnh dưỡng này, bà để con đi làm thay ca của ông, ban đêm đi tuần gõ mõ cầm canh, ít ra cũng kiếm được chút tiền rau cháo."
"Không được!" Bà cụ Đỗ không hề suy nghĩ, lập tức lên tiếng từ chối.
Cố Chiêu buông bát đũa xuống, nhìn bà cụ Đỗ, nghiêm túc nói:
"Bà nội, con biết bà lo cho con, nhưng hoàn cảnh gia đình mình đang khó khăn, ông nội còn phải khám bệnh uống thuốc, con cũng muốn san sẻ gánh nặng với bà. Hơn nữa, chẳng phải thái gia ngày xưa cũng bắt đầu đi gõ mõ cầm canh từ năm mười một tuổi sao?"
"Cụ chỉ lớn hơn con có một tuổi thôi mà."
"Cụ làm được, con chắc chắn cũng làm được!"
Bà cụ Đỗ lẩm bẩm: "Là mười một tuổi..." Một lát sau, ánh mắt bà cụ lộ vẻ ngạc nhiên: "Nhưng mà, chuyện này, Chiêu Nhi làm sao con biết được?"
Ánh mắt Cố Chiêu thoáng lảng tránh: "A, không phải bà kể sao ạ?"
Bà cụ Đỗ bối rối: "Bà có kể à? Lớn tuổi rồi, trí nhớ đúng là không còn dùng được nữa."
Cố Chiêu cầm đũa lên, liếc nhìn chiếc đèn l*иg sáu mặt bọc lụa có dán một mặt giấy vỏ dâu, trong lòng thầm nhắc nhở bản thân lần sau nói chuyện phải cẩn trọng hơn một chút.
Chuyện thái gia mười một tuổi đi gõ mõ cầm canh không phải do bà cụ Đỗ kể, mà là Cố Chiêu nhìn thấy từ đoạn hình bóng in dài trên chiếc đèn cung đình kia.
Tuy nhiên, về chuyện Cố Chiêu đi làm thay, bà cụ Đỗ vẫn nhất quyết không buông lời đồng ý.
-
Đêm xuống, bà cụ Đỗ nhúng ướt khăn lau mặt cho Cố Xuân Lai, bà cụ vừa lau vừa nhàn tản trò chuyện.
"Chiêu Nhi là đứa có hiếu, lại hiểu chuyện. Lúc nãy nó còn bảo với ta là muốn đi gõ mõ cầm canh thay ông để kiếm chút tiền về. Biết mình tuổi còn nhỏ, nó còn lôi cả chuyện thái gia ra, bảo thái gia mười một tuổi đã bắt đầu đi làm, cụ làm được thì nó cũng làm được."
"Đúng là đứa trẻ ngốc thật thà."
"Thời của thái gia sao có thể so với Chiêu Nhi bây giờ. Chiêu Nhi mới mười tuổi, lại là con gái. Cái nghề đi tuần đêm gõ mõ kiếm sống khổ cực thế nào, ta là người hiểu rõ nhất."
"Nghĩ đến chuyện đó thôi là ta đã đau như dao cứa vào tim gan rồi."
Bà cụ Đỗ nói một tràng, nhưng Cố Xuân Lai lại trầm mặc không đáp.
Một lát sau, bà cụ Đỗ dường như cũng nhận ra điều gì, vẻ mặt đầy vẻ không dám tin.
"Không phải chứ, ông nó? Ông định để Chiêu Nhi nhà ta đi làm thay ông sao?" Bà cụ ném mạnh chiếc khăn xuống chậu, làm bắn lên một mảng nước: "Không được, ta không cho phép!"
"Tại sao lại không được?" Cố Xuân Lai hỏi vặn lại.
Bà cụ Đỗ hạ thấp giọng: "Chiêu Nhi nó là con gái, là cháu gái cưng của chúng ta mà."
Cố Xuân Lai thở dài thườn thượt, nói một cách thấm thía: "Đã nuôi nấng nó như con trai thì phải coi nó là con trai. Sau này, nó chính là người gánh vác, chống đỡ gia môn cho Cố gia chúng ta!"
Đôi mắt vốn đã đυ.c ngầu vì đau đớn và khó chịu của ông cụ vô hồn nhìn vào chén trà trên bàn, giọng nói già nua đầy mệt mỏi:
"Bà Phương à, ta thực sự già rồi."
Bà cụ Đỗ tên chỉ có một chữ Phương, nghe vậy, khuôn mặt bà cụ thoáng vẻ suy sụp.
Phải rồi, bà đã già, và ông cũng đã già.
-
""Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi. Ấy là trí tuệ của tổ tiên ta, đã dùng mười hai địa chi này để chia một ngày thành các canh giờ.""
""Khụ khụ... Ban đêm trời tối không nhìn thấy mặt trời, nên mới cần đến những người đi tuần đêm như chúng ta gõ mõ báo canh.""
"..."
Vào giờ Dậu, khói bếp đã bắt đầu lượn lờ trên những mái nhà, và tại Cố gia trên phố Trường Ninh, bữa tối cũng đã dùng xong.
Trong phòng, Cố Xuân Lai đang nửa nằm nửa ngồi trên giường, cẩn thận dặn dò Cố Chiêu những điều cần lưu ý khi đi tuần đêm.
"...Ngoài việc gõ mõ báo canh, chúng ta còn phải để mắt đến đường phố, xem có kẻ trộm cắp vặt vãnh nào đang làm mấy chuyện bất chính như trèo tường khoét vách không."
"Khụ khụ... khụ khụ." Cố Xuân Lai cứ nói được vài câu là lại thở hổn hển, kèm theo mấy tiếng ho khan.
Ông cố gắng hết sức để đè nén cơn ho, nhưng làm sao mà nén nổi. Cổ họng ông lúc này như có một nắm cát thô kẹt lại, giọng nói vừa khàn vừa không rõ tiếng.
Cố Chiêu vội vàng đứng dậy, nhấc chiếc ấm trà bụng phệ trên bàn lên, rót ra một chén nước lọc.
"Ông ơi, ông đừng nói vội, uống ngụm nước cho nhuận giọng đã ạ."
Nàng trèo lên giường, nắm tay hờ, không nhanh không chậm vỗ nhẹ từ dưới lên trên, giúp Cố Xuân Lai vỗ về cơn ho.
Một lát sau, Cố Xuân Lai mới dần dịu lại.