Chỉ khi Mạnh Hòa Tô dùng ba chữ “rất lâu trước đây” để mô tả lần đầu gặp gỡ giữa mình và Kỳ Tần, cô mới nhận ra hai người đã đồng hành bên nhau bao lâu.
Là con một trong một gia đình công chức bận rộn, tuổi thơ của Mạnh Hòa Tô, trước khi bước vào mẫu giáo, đều gửi gắm ở quê—nơi ông bà nội chăm sóc cô theo cách thuần hậu và giản dị nhất. Với ông bà, đời người không phải cuộc đua tốc độ, càng chẳng cần phải giành lấy lợi thế từ “vạch xuất phát”. Họ nuôi cô lớn lên như người ta cấy lúa: cho cô tắm nắng mỗi ngày, ăn no qua bữa, rồi để mặc cô chạy nhảy giữa đất trời rộng lớn.
Vì thế nên mãi đến khi bố mẹ cô sắp xếp xong xuôi mọi thứ, quay lại quê đón con gái lên thành phố đi học, họ mới chết lặng trước một cô bé tròn trịa, đen nhẻm, nom chẳng khác nào một viên socola biết đi. Thậm chí lúc đầu còn chẳng nhận ra nổi đó là con mình. Mãi đến khi xác nhận chắc chắn, ông Mạnh Bỉnh Văn và bà Tô Ái Hoa suýt chút nữa thì ngất ngay tại chỗ.
Cuối cùng, Mạnh Hòa Tô bị bế đi như một vụ bắt cóc, gói ghém vội vàng đến mức chẳng kịp chào tạm biệt lũ bạn chơi cùng ở quê. Những đứa trẻ đó không ai để lại dấu vết rõ ràng trong trí nhớ cô, vậy nên người đầu tiên cô quen ở mẫu giáo đã nghiễm nhiên trở thành điểm khởi đầu cho mọi thứ trong tình bạn của cô sau này.
Bố mẹ cô xin được cho cô vào một trường mẫu giáo công lập hàng đầu ở nội thành—nơi mà khu nhà họ chẳng hề có suất tuyển sinh. Để làm được điều đó, họ đã bỏ ra không ít công sức, cũng phải chi ra không ít quà cáp.
Sáng hôm đến trường, bà Tô chọn cho cô con gái nhỏ một chiếc váy xanh lá nhạt, phần chân váy bèo nhẹ nhàng, tết tóc hai bên, còn định cài thêm kẹp tóc sắc màu cho rực rỡ. Nhưng mới cài được một cái thì đã thấy không ưng, bà cau mày suy nghĩ, rồi thở dài thay bằng một chiếc kẹp đen đơn giản.
Nhịn mãi không được, cuối cùng bà buột miệng:
“Thôi bỏ đi… đen quá.” Hôm đó, tất cả học sinh mới đều phải tham gia một bài kiểm tra đầu vào, được tổ chức theo hình thức “vượt ải” — phần lớn là các trò chơi trí tuệ và khám phá.
Mạnh Hòa Tô dù lóng ngóng với môi trường mới, nhưng may là cô bé quan sát giỏi, bắt chước nhanh. Mấy vòng đầu, cứ nhìn người ta làm sao thì làm vậy, thế mà cũng qua được.
Chỉ đến một vòng, cô hoàn toàn bó tay.
Trò chơi yêu cầu từng học sinh bò qua một đường hầm dài được ghép từ những ống tròn sắc màu. Trong hầm, các tấm thẻ treo lơ lửng ghi những từ vựng tiếng Anh cơ bản, kèm hình minh họa. Khi bò đến cuối đường hầm, mỗi bé sẽ chọn một thẻ, rồi phải đọc to từ tiếng Anh in trên đó cho cô giáo đang đợi ở cửa ra nghe. Trong mắt Mạnh Hòa Tô ba tuổi, mỗi từ tiếng Anh treo trong đường ống đều giống như ký hiệu đến từ một thế giới xa lạ. Dù cô bé có thể đoán ra vật trong tranh là gì, thậm chí lờ mờ nhận ra từ bên dưới có thể là gì, thì cách phát âm vẫn là điều không thể — vì cô chưa từng nghe qua, cũng chẳng biết phải bắt đầu từ đâu.
Thực ra, mẹ cô – Tô Ái Hoa – từng mua hẳn bộ poster học chữ cái và phiên âm treo tường, hy vọng con gái có thể học dần ở nhà. Nhưng nửa năm trôi qua, Mạnh Hòa Tô chưa từng dừng lại nhìn lấy một lần. Cuối cùng, ông ngoại cô – trong lúc đang bực vì không tìm được mồi lửa – đã xé tấm poster ấy ném thẳng vào bếp lò nhóm than.
Trong đường hầm, cô bé cố ý bò thật chậm, như muốn kéo dài từng giây phút, từng chút một nhích đến gần lối ra. Cô đã có thể nhìn thấy giày và đồng phục của cô giáo đứng bên ngoài, nhưng vẫn không thể đưa tay lấy một tấm thẻ nào.
Phải chi mẫu giáo cũng có thể bị vứt vào bếp lò mà đốt đi như tấm poster kia thì tốt biết mấy. Hoặc nếu lúc này cô bé có năng lực dịch chuyển tức thời, cô nhất định sẽ rời khỏi chỗ này, ngay lập tức xuất hiện trước chiếc ghế gỗ trước sân nhà cũ ở quê. Rồi cô sẽ ngồi yên lặng ở đó, không làm gì cả, chỉ lặng lẽ nhìn bà nhặt đậu.
Cô mải mê đắm chìm trong dòng suy nghĩ ấy thì bỗng cảm thấy có ai đó vỗ nhẹ vào vai từ phía sau. Mạnh Hòa Tô giật mình tỉnh lại, tưởng là có người sau lưng sốt ruột giục mình mau ra khỏi đường hầm, nào ngờ lại thấy một tấm thẻ nhỏ được đưa từ phía sau tới, nhét vào tay cô.
Cô quay đầu lại, thấy một cậu bé đầu húi cua, mặc áo sơ mi đen, đeo nơ cổ màu xám tro. Cậu bé trông khá lạnh lùng, vì không cười nên gương mặt có phần nghiêm nghị, nhưng nhìn kỹ lại thì không hề có vẻ khó chịu như cô tưởng.
“Banana.” Cậu bé nói, chậm rãi từng chữ. Thấy Mạnh Hòa Tô vẫn chưa hiểu, cậu bé lại chỉ chỉ vào tấm thẻ, rồi chậm rãi đánh vần từng âm tiết một lần nữa.
“Bơ-na-na.”
Mạnh Hòa Tô nhìn theo, thấy trên thẻ vẽ một quả chuối vàng tươi, lập tức hiểu ra. Cô lại quay sang nhìn tấm thẻ trên tay cậu bé, trên đó là hình một con khỉ đang ngồi chồm hổm trên cành cây.
Cô vừa định hỏi cậu bé tấm đó đọc là gì thì một cô giáo đang đứng ở lối ra, chờ mãi không thấy học sinh nào chui ra, cúi xuống kiểm tra thì đúng lúc bắt gặp "hành vi gian lận" của hai đứa trẻ.
Dù sao thì bài kiểm tra đầu vào này cũng chỉ là một hoạt động chào đón, không có tính chọn lọc. Những người tham gia đều là học sinh mới được nhận vào trường năm nay, nên giáo viên cũng không truy cứu hai đứa nhỏ làm gì. Chỉ cần đọc đúng từ trên thẻ là được tính là qua vòng. Mạnh Hòa Tô lặp lại cách đọc mà cậu bé vừa dạy mình: “Bơ-na-na.”
Ngay sau đó đến lượt cậu bé. Cậu giơ tấm thẻ lên, mặt có chữ hướng ra ngoài, rõ ràng là đọc cho cô giáo nghe, vậy mà ánh mắt lại dõi theo cô. Cậu cất giọng to và rõ:
“Monkey!”
Rồi ngừng lại một nhịp, cậu bổ sung: “Nghĩa là con khỉ.”
Cậu bé ấy – người đã dạy Mạnh Hòa Tô bài học tiếng Anh đầu tiên trong đời – chính là Kỳ Tần, cũng là người bạn đầu tiên mà cô quen được ở trường mẫu giáo.
Sau này khi đã lớn, mỗi lần nhớ lại ngày hôm đó, Mạnh Hòa Tô lại cảm thấy có lẽ ông trời đã ngầm đưa ra một dấu hiệu nào đó. Cô và Kỳ Tần, giống như chuối và khỉ, là cặp liên tưởng đầu tiên trong tâm trí nhau — một tổ hợp mặc định không cần phải suy nghĩ.
Nhưng cam không phải là trái cây duy nhất, cũng như khỉ đâu phải chỉ nghĩ đến chuối.
Cái “dấu hiệu” ấy — Mạnh Hòa Tô cũng phải rất lâu sau này mới hiểu ra được.