Liên danh giới thiệu là gì? Chính là phải có người bảo đảm cho ngươi. Người viết giới thiệu phải cung cấp đầy đủ họ tên, hộ tịch, thân phận, tất cả đều thật, không được giả dối. Quan trọng hơn, phải đảm bảo người được giới thiệu có nhân phẩm tốt, tuyệt không gian lận hay có mưu đồ phản nghịch.
Một Tú tài muốn thi Cử nhân, cần đủ năm tờ giới thiệu.
Vì thế, dân gian con cháu mới thấy khoa cử khó. Một là vì chi phí đọc sách quá lớn: giấy bút, mực nghiên đều tốn kém. Hai là bởi mấy tờ giới thiệu này, không có quan hệ thân thiết thì chẳng ai muốn tùy tiện bảo lãnh. Trừ phi đưa tiền, giá càng cao càng dễ có.
Nói thẳng ra, việc đọc sách đi thi chẳng khác nào một loại “bang phái”. Người đọc sách lâu dần liên kết với nhau, độc chiếm cả trường thi, tạo thành một vòng khép kín, ta cho con cháu nhà ngươi giới thiệu, ngươi cho con cháu nhà ta giới thiệu. Còn như có một kẻ mới toanh, không quen biết, vậy rất khó chen vào. Lỡ liên lụy tới bản thân thì sao? Vì thế, kẻ mới toát ra thường bị chèn ép ngay lập tức.
Ô Nhã Tú Trinh hiểu rõ khoa cử gian nan đến thế nào, bởi nàng từng chứng kiến cháu trai làm giáo dụ. Khi Dận Chân lên ngôi, tuy nhà mẹ đẻ của nàng không nhờ đó mà gà chó thăng thiên, nhưng chức giáo dụ - loại quan lục phẩm hữu danh vô thực ít ra cũng xem như sờ được mép quyền thế.
Kiếp trước, hình như đại ca nàng chẳng đỗ đạt gì.
Chính vì không đỗ nên chỉ có thể theo a mã chạy chân, miệt mài suốt mười năm, mới kiếm được một chức sai sự ở Nội Vụ Phủ. Từ đó mới từ từ bò lên, đến khi Dận Chân làm hoàng đế thì mới có được một chức chính tứ phẩm chủ quản sai sự. Nghĩ xem, ấy cũng đã tốn biết bao năm tháng!
“Khoa cử là chuyện tốt. Đại ca có chí tiến thủ, ta dĩ nhiên… Rất mừng.” Ô Nhã Tú Trinh nói, rồi lại khẽ thở dài: “Nhưng…”
Nếu thi không đỗ thì phải làm sao?
Chính bản thân nàng là nhờ trời cho cơ hội sống lại, còn đại ca thì không. Khoa cử đâu thể gian lận, càng chẳng có chuyện ăn “thuốc thông minh” để văn chương tự dưng thay đổi. Đời trước không làm nổi, đời này có thể làm được chăng? Đùa thôi, trừ phi thay cả cái đầu óc.
Nàng không dám quá kỳ vọng, chỉ khuyên nhủ:
“Trước hết phải tính đường lui. Nếu thi hỏng, hơn hai mươi tuổi rồi, ít ra cũng cần có một chức sai sự. Chẳng thể năm này qua năm khác, chỉ biết ôm mộng khoa cử mà sống.”
A Lan nghe, chỉ cúi đầu im lặng. Chuyện trong nhà chủ tử, đâu đến lượt nàng chen lời.
Ô Nhã Tú Trinh lại bảo:
“Ta sẽ viết một bức thư, ngươi mau đưa về phủ.”
A Lan vội chuẩn bị giấy bút. Ô Nhã Tú Trinh ngồi ngay ngắn trên giường đất, bắt đầu viết. Trước tiên là tỏ vẻ vui mừng khi nghe tin, rồi khen ngợi chí khí của đại ca. Từ nhỏ nàng đã học được một điều: trẻ con, hay người lớn cũng vậy, càng được khen, càng có hứng.
Nàng xoay đi xoay lại, biến hóa mười mấy kiểu câu chữ chỉ để khen. Sau đó mới khéo léo nhắc đến lo lắng của mình. Nhà họ Ô Nhã vốn xuất thân Bát Kỳ Bao Y, từ a mã đến mã pháp đều là người của Nội Vụ Phủ, vốn chẳng coi trọng chuyện đọc sách. Đại ca từ nhỏ chẳng được theo học danh sư, cũng chưa từng đặt chân đến học viện nổi tiếng. So với người khác, ngay từ xuất phát đã kém hơn một bậc.
Không phải vì đại ca không có năng lực mà vì chưa chuẩn bị đầy đủ. Vậy nên, thất bại cũng là chuyện thường tình, chẳng thể trách trời, trách đất, hay trách vận mệnh, mà phải biết trách mình.
Trong thư, nàng đưa ra hai kiến nghị:
Một là, khi a mã hết nhiệm kỳ ban sai ở Hà Nam trở về, có thể nghĩ cách chạy chọt một chức sai sự cho đại ca, để đi khắp nơi mở mang kiến thức.
Hai là, tìm đường vào chức thị vệ sai sự. Đương nhiên, con đường này khó hơn, vì thị vệ vốn được coi là đứng đầu trong các loại sai sự. Con cháu Bát Kỳ, vừa đến tuổi, nếu có phương pháp thì phải nhanh tay chiếm chỗ, kẻo sau này bị phân đi quân doanh thì nguy hiểm muôn phần.
Làm thị vệ tuy vất vả, nhưng còn hơn ra chiến trường. Cái nào nguy hiểm hơn, chẳng cần so cũng biết.
Triều đình quả thật đãi ngộ con cháu Bát Kỳ, từ nhỏ đã phát gạo thóc hàng tháng. Nhưng đến tuổi trưởng thành, nam tử Bát Kỳ bắt buộc phải đi lính, đây là thiết luật, chẳng ai trốn được. Lúc này còn đầu triều Khang Hi, khắp nơi phản loạn, Mông Cổ chưa phục, cựu thần tiền triều chiếm đất xưng vương, binh mã thiếu thốn, nên con cháu Bát Kỳ luôn bị đẩy ra chiến trường.